พระวินัย : กฎระเบียบที่สร้างความสงบสุขในสังฆะ

พระวินัยปิฎกเป็น 1 ใน 3 ส่วนของพระไตรปิฎก ประกอบด้วยกฎระเบียบ 227 ข้อสำหรับพระภิกษุ และ 311 ข้อสำหรับพระภิกษุณี พระวินัยไม่ได้ถูกบัญญัติขึ้นพร้อมกันทั้งหมด แต่ทรงบัญญัติเป็นข้อๆ ตามเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น แสดงถึงพระปรีชาญาณในการแก้ปัญหาเชิงระบบ

"วินัยเป็นอายุของพระศาสนา เมื่อวินัยยังดำรงอยู่ พระศาสนาก็ยังดำรงอยู่"
— พระพุทธเจ้า

สรุป

พระวินัยเป็นมรดกทางปัญญาที่แสดงถึงความเป็นอัจฉริยะของพระพุทธเจ้าในการสร้างระบบสังคมที่เอื้อต่อการพัฒนาจิตวิญญาณ เป็นต้นแบบของระบบธรรมาภิบาลที่โลกสมัยใหม่ยังต้องเรียนรู้