The Bodhisatta as a Deer (Mudrapucchaka Jātaka)

သမင်ဗောဓိသတ် မင်းမြတ်၏ ဇာတ်တော်

ရှေးရှေးအခါက၊ အလွန်ကျယ်ဝန်းလှသော သစ်ပင်ကြီးများ၊ စိမ်းလန်းစိုပြေသော မြက်ခင်းများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော တောအုပ်ကြီးတစ်အုပ် ရှိလေသည်။ ထိုတောအုပ်ကြီး၏ အလယ်ဗဟိုတွင်၊ အလွန်လှပသော ရေအိုင်ငယ်တစ်အိုင် ရှိ၏။ ထိုရေအိုင်ငယ်၏ ဘေးပတ်လည်တွင်၊ အသီးအပွင့်တို့ဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော ချုံပင်များ၊ ပန်းပင်များ ပေါက်ရောက်လျက် ရှိ၏။ ထိုရေအိုင်ငယ်တွင် မြတ်ဗောဓိသတ်လောင်းတော်သည် အလွန်တင့်တယ်လှသော သမင်တစ်ကောင် အဖြစ် နေထိုင်တော်မူ၏။ သူကား အလွန်သနားကြင်နာတတ်၍၊ မိမိ၏ အုပ်စုဝင်များအား အမြဲကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးတော်မူ၏။ သူ၏ အပြုအမူသည် အလွန်ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့၍၊ မည်သည့်အခါမှ အခြားသော သတ္တဝါတို့အား မည်သည့်အခါမှ အန္တရာယ် မပြုတတ်ပေ။

ထိုတောအုပ်ကြီးတွင် အလွန်ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော မြေခွေးတစ်ကောင် ရှိလေသည်။ ထိုမြေခွေးကား အလွန်ဆာလောင်မွတ်သိပ်လျက်၊ အစာရှာဖွေရင်း သမင်အုပ်ကြီးကို တွေ့ရှိလေသည်။ ထိုမြေခွေးကား အလွန်ကြံရည်ကြံဖက်ဖြစ်၍၊ သမင်များကို ဖမ်းစားရန် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးကို ကြံစည်လေသည်။ သမင်အုပ်ကြီးကား မြေခွေး၏ ရန်ကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် အမြဲဂရုပြုနေကြ၏။

တစ်နေ့သောအခါ၊ သမင်အုပ်ကြီးသည် ရေအိုင်ငယ်အနီးတွင် မြက်များစားသောက်လျက် ရှိကြသည်။ ထိုအခါ မြေခွေးကား ရုတ်တရက် ပေါ်လာ၍ သမင်များကို ဝိုင်းရံလေသည်။ သမင်များကား အလွန်ကြောက်ရွံ့သဖြင့် အသီးသီး ထွက်ပြေးကြကုန်၏။ သို့သော် မြတ်ဗောဓိသတ်လောင်းတော်ကား မိမိ၏ အုပ်စုဝင်များအား ကယ်တင်ရန် ကြိုးစားလေသည်။ သူကား အလွန်ရဲရင့်သော်လည်း အခြားသော သမင်များကို ထွက်ပြေးရန် အချိန်ပေးလေသည်။

မြေခွေးကား ဗောဓိသတ်လောင်းတော်ကို ဖမ်းစားရန် ကြိုးစားလေသည်။ “ဟေ့… သမင်၊ မင်းက ငါ့ကို ဘာမှ မလုပ်နိုင်ဘူး။ ငါက မင်းထက် အင်အားကြီးတယ်” ဟု အော်ဟစ်၏။ ဗောဓိသတ်လောင်းတော်ကား မကြောက်ဘဲ “အို… မြေခွေး၊ မင်းက အလွန်ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်လှချည်လား။ မင်းက အခြားသော သတ္တဝါတို့အား မည်သည့်အခါမှ မေတ္တာမထားတတ်ပေ။” ဟု ပြန်လည်ပြောဆို၏။

ထိုစဉ်တွင် မြတ်ဗောဓိသတ်လောင်းတော်ကား မိမိ၏ အုပ်စုဝင်များအား ကယ်တင်ရန် ကြိုးစားရင်း၊ မြေခွေးကို အာရုံလွဲအောင် ကြံစည်လေသည်။ သူကား အလွန်မြန်ဆန်စွာဖြင့် တောအုပ်၏ အနက်ရှိုင်းဆုံးသို့ ပြေးဝင်လေသည်။ မြေခွေးကား ဗောဓိသတ်လောင်းတော်ကို လိုက်လံဖမ်းစားရန် ကြိုးစားလေသည်။ ထိုအခါ မြတ်ဗောဓိသတ်လောင်းတော်ကား ရုတ်တရက် လမ်းကို ပြောင်း၍၊ မြေခွေးကို သစ်ပင်ကြီးတစ်ပင်၏ အနီးသို့ ဆွဲခေါ်လာလေသည်။

ထိုသစ်ပင်ကြီး၏ အကိုင်းများတွင် ပင့်ကူအိမ်ကြီးတစ်အိမ် ရှိ၏။ ထိုပင့်ကူအိမ်ကြီးတွင် အလွန်အဆိပ်ပြင်းသော ပင့်ကူတစ်ကောင် နေထိုင်လေသည်။ မြေခွေးကား သစ်ပင်ကြီးကို မမြင်ဘဲ၊ ဗောဓိသတ်လောင်းတော်ကို လိုက်လံဖမ်းစားရန် ကြိုးစားရင်း၊ ရုတ်တရက် ပင့်ကူအိမ်ကြီးထဲသို့ ကျသွားလေသည်။ ပင့်ကူကား အလွန်အဆိပ်ပြင်းသဖြင့်၊ မြေခွေးကို ကိုက်ခတ်လေသည်။ မြေခွေးကား အလွန်နာကျင်စွာဖြင့် လူးလှိမ့်နေပြီး၊ အသက်ထွက်သွားလေသည်။

ထိုအခါ မြတ်ဗောဓိသတ်လောင်းတော်ကား မိမိ၏ အုပ်စုဝင်များအား ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း သိတော်မူ၍ အလွန်ဝမ်းမြောက်တော်မူ၏။ သူကား မိမိ၏ သနားကြင်နာတတ်သော စိတ်ရင်းကြောင့်၊ အခြားသော သတ္တဝါတို့အား ကယ်တင်နိုင်ခဲ့၏။ ထို့နောက် သူသည် မိမိ၏ အုပ်စုဝင်များထံသို့ ပြန်လည်ကြွသွားတော်မူပြီး၊ “အို… အဆွေမျိုးတို့၊ အလွန်ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော သူတို့သည် အမြဲဒုက္ခရောက်တတ်ကြသည်။ မိမိ၏ ဉာဏ်ပညာနှင့် သနားကြင်နာတတ်သော စိတ်ရင်းကို အသုံးချ၍ အခြားသူများကို ကယ်တင်သင့်သည်။” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ထိုနေ့မှစ၍ သမင်အုပ်ကြီးကား မြတ်ဗောဓိသတ်လောင်းတော်ကို အလွန်ကြည်ညိုကြကုန်၏။ သူကား အမြဲတမ်း မိမိ၏ အုပ်စုဝင်များအား ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးတော်မူပြီး၊ သနားကြင်နာတတ်သော စိတ်ရင်းကို အမြဲကျင့်သုံးတော်မူလေသည်။