ဥပေက္ခာငှက်မြတ် (Jataka #499)

ဥပေက္ခာငှက်မြတ် (Jataka #499)

အလွန်ရှေးရှေးက၊ သာသနာတော်ထွန်းကားခြင်းမရှိသေးသော ကာလ၌၊ ဘုရားအလောင်းတော်သည် ဥပေက္ခာဂုဏ်အင်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ကြက်မင်းတစ်ကောင်အဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူခဲ့လေသည်။ ထိုကြက်မင်းသည် ဥယျာဉ်တော်ကြီးတစ်ခုအတွင်း၌ နေထိုင်တော်မူပြီး၊ ဥပေက္ခာတရားကို အမြဲလက်ကိုင်ထားတော်မူသည်။ အဘယ်အရာကိုမျှ မမုန်း၊ အဘယ်အရာကိုမျှ မနှစ်သက်၊ အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့အပေါ်၌ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာ ဟူသော ဗြဟ္မဝိဟာရတရားလေးပါးကို ကျင့်သုံးတော်မူသည်။

ထိုဥယျာဉ်တော်ကြီးတွင် ကြက်အပေါင်းတို့သည် အလွန်များပြားလှသည်။ သူတို့သည် အချင်းချင်း အမြဲရန်ဖြစ်နေကြသည်။ အစာအတွက်၊ နေရာအတွက်၊ ဂုဏ်သိက္ခာအတွက် အမြဲတမ်း ရန်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေကြသည်။ အချို့ကြက်များသည် အလွန်အနိုင်ကျင့်တတ်ပြီး၊ အချို့ကြက်များသည် အလွန်ကြောက်ရွံ့တတ်ကြသည်။ သို့သော် ဘုရားအလောင်းတော် ကြက်မင်းကား အဘယ်သူ့ကိုမျှ မစွက်ဖက်၊ အဘယ်သူ့ကိုမျှ မဆုံးမ၊ အဘယ်သူ့ကိုမျှ မဆူပူသည်။ သူသည် မိမိနေရာတွင် ငြိမ်ငြိမ်လေးနေပြီး၊ လာသမျှကို လက်ခံတော်မူသည်။

တစ်နေ့သောအခါ၊ ထိုဥယျာဉ်တော်သို့ ဥဒေါင်းတစ်ကောင် ဝင်လာလေသည်။ ထိုဥဒေါင်းသည် အလွန်လှပတင့်တယ်၊ အဆင်းအရောင်တို့သည် မီးရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပြောင်နေသည်။ ဥဒေါင်းသည် ထောင်လွှားမာန်တက်ပြီး၊ မိမိကိုယ်ကို အလွန်မြင့်မြတ်သည်ဟု ထင်နေသည်။ ဥဒေါင်းသည် ကြက်အုပ်ကို မြင်သောအခါ၊ အလွန်အထင်သေးစွာ ကြည့်လေသည်။

“အချင်းကြက်တို့၊ သင်တို့သည် အလွန်ညံ့ဖျင်းလှချေလား။ အဘယ်ကြောင့် ဤသို့ ရှုပ်ပွနေကြသနည်း။ အသင်တို့မှာ အဆင်းလည်းမရှိ၊ အရောင်လည်းမရှိ၊ အသံလည်းမလှ။ အကျွန်ုပ်ကို ကြည့်ကြလော့။ အကျွန်ုပ်ကား မင်းမျိုးမှဆင်းသက်လာသော ဥဒေါင်း ဖြစ်သည်။ အသင်တို့ထက် အဆပေါင်းများစွာ မြင့်မြတ်၏” ဟု မာန်တက်၍ ပြောလေသည်။

ကြက်အုပ်သည် ဥဒေါင်း၏စကားကို ကြားသောအခါ၊ အချို့ကြက်များသည် ကြောက်လန့်သွားကြသည်။ အချို့ကြက်များသည် အလွန်အမျက်ထွက်ကြသည်။ သို့သော် ဘုရားအလောင်းတော် ကြက်မင်းကား အမူအရာ မပြောင်းလဲ။ သူသည် ဥဒေါင်းကို ငြိမ်ငြိမ်လေး ကြည့်နေသည်။

ကြက်အုပ်မှ ကြက်တစ်ကောင်၊ အလွန်မာန်တက်တတ်သော ကြက်တစ်ကောင်သည် ဥဒေါင်းကို စိန်ခေါ်လိုက်သည်။ “အချင်းဥဒေါင်း၊ သင်ကသာ မြင့်မြတ်သည်ဟု ထင်နေသလား။ အသင်သည် အကျွန်ုပ်တို့ကို အထင်သေးသော်လည်း၊ အကျွန်ုပ်တို့တွင်လည်း အကျင့်သိက္ခာ ရှိသည်။ အသင်သည် အဘယ်အရာကို သိသနည်း။”

ဥဒေါင်းသည် ကြက်၏စကားကို ကြားသောအခါ၊ ရယ်မောလေသည်။ “အသင်တို့ညံ့ဖျင်းသော ကြက်တို့၊ အကျွန်ုပ်ကား အလွန်အကွာကြီးများ မြင်ဖူးသည်။ အသင်တို့ကား ဤဥယျာဉ်တော်လေးအတွင်း၌သာ ကျင်လည်ကြ၏။ အကျွန်ုပ်ကား မင်းအပေါင်းတို့၏ အနီးကပ် အစေခံ ဖြစ်သည်။”

ထိုအခါ ဘုရားအလောင်းတော် ကြက်မင်းသည် ပထမဆုံးအကြိမ် အသံထွက်လေသည်။ သူ၏အသံကား အလွန်နူးညံ့သိမ်မွေ့သော်လည်း၊ ပြတ်သား၏။ “အချင်းဥဒေါင်း၊ သင်ကား အဆင်းလှ၍ အကွာကြီးများ မြင်ဖူးသည်ဟု ဝါကြွား၏။ သို့သော် အသင်ကား မာန်မာနကြီးလှချေသည်။ မိမိကိုယ်ကို မြင့်မြတ်သည်ဟု ထင်နေ၍ အခြားသူများကို အထင်သေး၏။ မည်သူမဆို မိမိကိုယ်ကို တန်ဖိုးထားသည်မှာ ကောင်း၏။ သို့သော် အခြားသူများကိုလည်း လေးစားတတ်ရမည်။”

ဥဒေါင်းသည် ဘုရားအလောင်းတော် ကြက်မင်း၏စကားကို ကြားသောအခါ၊ အနည်းငယ် တုန်လှုပ်သွားသည်။ သူသည် ဤကြက်မင်းကား အခြားကြက်များနှင့် မတူဟု ခံစားမိသည်။ သို့သော် သူ၏မာန်မာနကား မလျော့သေး။ “အချင်းကြက်မင်း၊ သင်ကား အဘယ်သို့ သိသနည်း။ သင်ကား ဤသို့ ငယ်သော အကောင် ဖြစ်လျက်နှင့် အကျွန်ုပ်ကို ဆုံးမမည်လော။”

“အကျွန်ုပ်ကား ဆုံးမမည် မဟုတ်။ အကျွန်ုပ်ကား အသင်၏ အပြုအမူကို သာ မြင်၍ ပြောခြင်း ဖြစ်သည်။ မာန်မာနကား အကျိုးမရှိ။ ဥပေက္ခာတရားကား အကျိုးရှိ၏။ အဘယ်အရာကိုမျှ မမုန်း၊ အဘယ်အရာကိုမျှ မနှစ်သက်၊ အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့အပေါ်၌ တည်ငြိမ်စွာ နေခြင်းသည်သာ မြင့်မြတ်သော အကျင့် ဖြစ်သည်။” ဟု ဘုရားအလောင်းတော် ကြက်မင်းက ဖြည်းညင်းစွာ ဖြေကြားလေသည်။

ဥဒေါင်းသည် ကြက်မင်း၏ ဥပေက္ခာတရားကို နားထောင်သောအခါ၊ မိမိ၏မာန်မာနသည် အလွန်အဓိပ္ပါယ်မဲ့သည်ဟု ခံစားလာရသည်။ သူသည် မိမိ၏ အဆင်းနှင့် မာန်မာနတို့သည် ကာလတိုသာ တည်မည်ကို သဘောပေါက်လာသည်။ ကြက်မင်း၏ ငြိမ်သက်ခြင်းနှင့် ဥပေက္ခာတရားကား အလွန်အင်အားကြီးမားသည်ကို သဘောပေါက်လာသည်။

“အချင်းကြက်မင်း၊ သင်၏စကားကား အကျွန်ုပ်၏ နားကို ပွင့်စေပါ၏။ အကျွန်ုပ်ကား မိမိကိုယ်ကို အလွန် မြင့်မြတ်သည်ဟု ထင်ခဲ့မိသည်။ အခြားသူများကို အထင်သေးခဲ့မိသည်။ အကျွန်ုပ်မှားပါ၏။ အသင်၏ ဥပေက္ခာတရားကား အလွန်တန်ဖိုးရှိ၏။” ဟု ဥဒေါင်းက ခေါင်းငုံ့၍ ပြောလေသည်။

ထိုအခါမှစ၍ ဥဒေါင်းသည် မိမိ၏မာန်မာနကို စွန့်လွှတ်လိုက်သည်။ သူသည် ကြက်မင်း၏ ဥပေက္ခာတရားကို ချီးမွမ်းလေသည်။ ကြက်အုပ်သည်လည်း ဥဒေါင်း၏ ပြောင်းလဲသွားသော အမူအရာကို မြင်သောအခါ၊ အံ့သြကုန်သည်။ သူတို့သည် ဘုရားအလောင်းတော် ကြက်မင်း၏ ဥပေက္ခာဂုဏ်ကို လေးစားတန်ဖိုးထားကြလေသည်။

ထိုနေ့မှစ၍ ဥဒေါင်းသည် ဥယျာဉ်တော်သို့ မကြာခဏ လာလေ့ရှိသည်။ သူသည် ကြက်မင်းနှင့် စကားပြောလေ့ရှိသည်။ ကြက်မင်း၏ ဥပေက္ခာတရားကို နည်းယူလေ့ရှိသည်။ ကြက်အုပ်သည်လည်း အချင်းချင်း ရန်ပွဲများ လျော့ပါးသွားသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော်၊ ဥဒေါင်းသည် ကြက်မင်း၏ အဆုံးအမကို နာခံလာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ဘုရားအလောင်းတော် ကြက်မင်းကား အဘယ်သို့သော အခြေအနေကိုမျှ မတုန်လှုပ်။ အဘယ်သို့သော အဖြစ်အပျက်ကိုမျှ မနှစ်သက် မုန်းတီး။ သူကား အမြဲတမ်း တည်ငြိမ်စွာ ဥပေက္ခာတရားကို ကျင့်သုံးတော်မူလေသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် သူသည် “ဥပေက္ခာငှက်မြတ်” ဟု ခေါ်တွင်ရလေသည်။

ဤသို့လျှင် ဘုရားအလောင်းတော်သည် ဥပေက္ခာတရားကို ကျင့်သုံးတော်မူခြင်းဖြင့် မိမိကိုယ်ကိုသာ မက၊ အခြားသူများပါ ငြိမ်းချမ်းသာယာစွာ နေထိုင်နိုင်စေရန် စွမ်းဆောင်တော်မူခဲ့လေသည်။

အကျိုးအပဲ့ (Moral Lesson): မာန်မာနကို စွန့်လွှတ်၍ ဥပေက္ခာတရားကို လက်ကိုင်ထားခြင်းသည် မိမိကိုယ်ကိုသာမက၊ အခြားသူများပါ ငြိမ်းချမ်းသာယာစွာ နေထိုင်နိုင်စေရန် အထောက်အကူပြု၏။