අන්ධයන්ට අලි පෙන්වූ කතාව

අන්ධයන්ට අලි පෙන්වූ කතාව

පුරාණ කාලයේ, භාරත දේශයේ උත්තර විදෙස් නම් රාජධානියක, අන්ධයන්ගේ අටමස්ථානයක් වූ විචිත්‍රපුර නගරය පිහිටා තිබුණි. මේ නුවර වැසියන් වූයේ උපතින්ම අන්ධ වූ පිරිසකි. ඔවුහු තමන්ගේ ස්පර්ශය, ශ්‍රවණය, ආඝ්‍රාණය සහ රසය යන ඉන්ද්‍රියන් උපයෝගී කරගනිමින් ලොව දුටුහ. ඔවුන්ගේ ජීවිතය සරල වූවත්, සතුටින් පිරුණු එකක් විය. දිනක්, විචිත්‍රපුරයට ඈත රටකින් අලියෙක් ගෙන එන ලදි. ඒ අලියා දැකීම නම් ඔවුන්ට කළ නොහැකි වූවත්, එහි ශබ්දය, සුවඳ සහ එය ගමන් කරන ආකාරය ඔවුන්ට අසිරිමත් අත්දැකීමක් විය.

අලියාගේ පැමිණීම මුළු නගරයම කැලඹුවේය. අන්ධ වැසියෝ කුතුහලයෙන් පිරි, අලියා දැකගන්නට නොහැකි වුවත්, එය ස්පර්ශ කර දැනගැනීමට ආසාවෙන් පෙළෙන්නට වූහ. ඔවුන් සියලු දෙනා එකතු වී, අලියා තබා සිටි තැනට රැස්වූහ. එක් අයෙක් ඉදිරියට ගොස්, අලියාගේ කකුල ස්පර්ශ කළේය.

"අහෝ! මේක නම් ගස් කඳක් වගේ. මහතට, රළු ස්වභාවයට තියෙනවා."

තවත් අයෙක් අලියාගේ සිරුරේ පැත්ත ස්පර්ශ කළේය.

"නෑ, නෑ! මේක ගස් කඳක් නම් නෙවෙයි. මේක නම් බිත්තියක් වගේ. පුළුල්, පැතලි ස්වභාවයක් තියෙනවා."

තෙවන පුද්ගලයා අලියාගේ කඳ ස්පර්ශ කළේය.

"ඔය දෙන්නම වැරදියි. මේක නම් නාගයෙක් වගේ. දිග, වටේට තියෙනවා."

හතරවන පුද්ගලයා අලියාගේ කන ස්පර්ශ කළේය.

"නෑ, මේක නම් පංකාවක් වගේ. ලොකු, සිනිඳුයි."

පස්වන පුද්ගලයා අලියාගේ වලිගය ස්පර්ශ කළේය.

"ඔව්! ඔව්! මේක නම් හෙණයක් වගේ. තුනී, කෙඳි ගොඩක් තියෙනවා."

ඔවුහු එකිනෙකාට තර්ක කළහ. එක් එක් අයෙක් තමන් ස්පර්ශ කළ ශරීර කොටස අනුව අලියාගේ ස්වභාවය විස්තර කළේය. ඔවුන්ගේ මතය එකිනෙකට පරස්පර විය. කවුරුත් අනිත් අයගේ මතය පිළිගත්තේ නැත. ඔවුන්ගේ විවාදය උණුසුම් වෙමින් පැවතුණි. අලියාගේ සැබෑ ස්වරූපය කුමක්දැයි ඔවුන්ට අවබෝධ කරගැනීමට නොහැකි විය. මක්නිසාද යත්, ඔවුන්ගේ ඉන්ද්‍රියන් සීමාසහිත වූ හෙයිනි.

මෙය දුටු, විචිත්‍රපුරයේ රජු වූ ධර්මපාල රජතුමා, මෙම තත්වය පිළිබඳව සිතා බැලුවේය. රජතුමා බුද්ධිමත් හා ඤාණවන්ත රජෙක් විය. ඔහු අන්ධ වැසියන්ගේ අසහනය හා ඔවුන්ගේ විවාදය දුටුවේය. රජතුමාට සිතුනේ, මෙම අන්ධ වැසියන් අලියාගේ කොටසක් පමණක් දැක ඇති බවත්, සමස්ත අලියාම දැක නැති බවත්ය. එබැවින්, ඔවුන්ගේ විස්තරය අසම්පූර්ණ හා වැරදි බවය.

ධර්මපාල රජතුමා සභාවේ සිටි ඤාණවන්ත බමුණෙකු අමතා මෙසේ කීවේය.

"අහෝ ඤාණවන්තයනි, මෙම අන්ධ වැසියන් අලියා ගැන විවාද කරනු ඔබ දුටුවෙහිද? එක් එක් අයෙක් තමන් ස්පර්ශ කළ කොටස අනුව අලියාගේ ස්වරූපය විස්තර කරන්නේය. එහෙත් ඔවුන් සමස්ත අලියාම දැක නැත. මේ නිසා ඔවුන්ගේ විස්තරය අසම්පූර්ණය."

බමුණා පිළිතුරු දුන්නේය.

"මහ රජතුමනි, මෙය ඉතාම සත්‍යය. මෙම අන්ධ වැසියන් මෙන්, බොහෝ දෙනෙක් ලෝකයේ දේවල් පිළිබඳව සත්‍යය අවබෝධ කරගන්නේ නැත. ඔවුහු එක් අංශයක් පමණක් දැක, සමස්තයම එසේමයැයි සිතන්නෝය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මයද මෙයට දෙවැනි නොවේ. සමහරු ධර්මයේ එක් කොටසක් පමණක් අසා, එයම මුළු ධර්මය ලෙස සලකති. එහෙත් ධර්මය නම් අතිශය ගැඹුරු හා විස්තෘත එකකි. එය හඳුනාගන්නට සර්වඥ ඥානය අවශ්‍යය."

රජතුමා බමුණාගේ කතාව අසා සතුටු විය. ඔහු අලියා ගැන අන්ධයන්ට පැවසුවේය.

"අලියා යනු මේ සියලු කොටස්වල එකතුවකි. එය ගස් කඳක්ද, බිත්තියක්ද, නාගයෙක්ද, පංකාවක්ද, හෙණයක්ද නොවේ. එය මේ සියල්ලම එකට එකතු වූ ස්වරූපයකි. එය මහා ශරීරයකින් යුත්, ශක්තිමත්, හීලෑ කරගත හැකි සත්වයෙකි. එයට දිගු කඳක්, විශාල දළ, මහත් කන්, ශක්තිමත් කකුල් සහ දිගු වලිගයක් ඇත. එය තණ කන්නේය, ජලය පානය කරන්නේය. එය මිනිසුන්ට උපකාරීද වේ, එසේම භයානකද විය හැක. එහෙත් ඔබ දැක්කේ එහි කොටස් පමණි."

අන්ධ වැසියෝ රජුගේ කතාව අසා, තමන්ගේ අසම්පූර්ණ ඥානය ගැන ලැජ්ජාවට පත්වූහ. ඔවුහු තමන්ගේ අසම්පූර්ණ අවබෝධය නිසා ඇතිවන විවාදයේ අනර්ථය තේරුම් ගත්හ.

මෙම කතාවෙන් අපට ඉගෙනගන්නට ලැබෙන්නේ, කිසිම පුද්ගලයෙකුට කිසිම දෙයක් පිළිබඳව අසම්පූර්ණ ඥානයෙන් තීරණ ගත නොහැකි බවය. යමක් පිළිබඳව නිවැරදි අවබෝධයක් ලබාගැනීමට නම්, එය සියලු අංශවලින්, සම්පූර්ණයෙන්ම දැක බලා, ඤාණයෙන් විමසා බැලිය යුතුය. බුදුදහමද එලෙසමය. ධර්මය පිළිබඳව නිවැරදි අවබෝධයක් ලැබිය හැක්කේ, සමස්ත ධර්මයම හැදෑරීමෙන්, එය ජීවිතයට යොදා ගැනීමෙන් පමණි.

කතන්දරයේ අදහස

අසම්පූර්ණ ඥානයෙන් අන් අය විනිශ්චය නොකළ යුතුය. යමක් පිළිබඳව නිවැරදි අවබෝධයක් ලබාගැනීමට නම්, එය සියලු අංශවලින් දැක, ඤාණයෙන් විමසා බැලිය යුතුය.

බෝසත් බුදුන් වහන්සේගේ බාරමය

බෝසත් බුදුන් වහන්සේ, මේ කතාවේදී ධර්මපාල රජු ලෙස උපත ලැබූහ. උන්වහන්සේ ඤාණයෙන් හා ප්‍රඥාවෙන් පිරිපුන්ව, අන්ධයන්ට අලියාගේ ස්වරූපය පැහැදිලි කර දුන් සේක. මෙමගින් උන්වහන්සේ ඤාණ බාරමය පෝෂණය කළ සේක.