සුධම්ම ජාතකය

සුධම්ම ජාතකය

බරණැස් පුරයේ, ධර්මිෂ්ඨ හා ප්‍රඥාවන්ත රජෙකු රජකම් කළේය. ඔහුගේ නම සුධම්ම රජු විය. ඔහු තම රාජධානියේ ජනතාවට ඉතා ධර්මිෂ්ඨ ලෙස, සාධාරණ ලෙස සැලකුවේය. ඔහු තම අනුපමේය ධනය, බලය, ප්‍රඥාව යොදාගෙන, සියලු ජීවීන්ට කරුණාවෙන්, දයාවෙන් සැලකුවේය. ඔහු කිසි විටෙකත් අසාධාරණයක් කළේ නැත. රාජ සභාවේදී ඔහු නිතරම ධර්මයට අනුව කටයුතු කළේය. ඔහුගේ පාලනය යටතේ, රාජධානියේ කිසිවෙකු දුකට පත් වූයේ නැත. ධර්මිෂ්ඨකම, සාමය, සෞභාග්‍යය, සතුට - මේවා ඔහුගේ රාජධානියේ ලක්ෂණ විය. ඔහු සෑම දිනකම උදෑසන, තම අමාත්‍යංශය සමග සභාව රැස් කර, ජනතාවගේ ගැටළු වලට විසඳුම් දුන්නේය. ඔහු කිසි විටෙකත් තමාගේ වාසිය ගැන සිතුවේ නැත. ඔහු සැමවිටම ජනතාවගේ යහපත ගැන පමණක් සිතුවේය. ඔහුගේ හදවත විශාල වූ අතර, ඔහු කිසි විටෙකත් අන් අයට ඊර්ෂ්‍යා කළේ නැත. ඔහුට ලෝභකමක්, කෝපයක්, ඊර්ෂ්‍යාවක් තිබුණේ නැත.

දිනක්, සුධම්ම රජුගේ රාජධානියේ, අතිශයින් ධනවත්, නමුත් කෲර හා ලෝභ සහගත වෙළෙන්දෙකු විසූයේය. ඔහුගේ නම භද්ද තෙජ නම් විය. ඔහු තම ධනයෙන්, තම බලයෙන්, ජනතාවව පීඩාවට පත් කළේය. ඔහු වෙළඳාමෙන්, මුදල් ණයට දීමෙන්, අධික පොලියක් ලබා ගත්තේය. ඔහු කිසි විටෙකත් අසරණයන්ට උපකාර කළේ නැත. ඔහු තම ධනය පමණක් රැස් කරමින්, තම හදවත අඳුරු කර ගත්තේය. ඔහුට කිසිදු ධර්මයක්, කිසිදු දයාවක්, කිසිදු කරුණාවක් තිබුණේ නැත. ඔහු සෑම විටම තමාගේ වාසිය ගැන පමණක් සිතුවේය. ඔහු තමාගේ ධනය නිසා, තමා අන් අයට වඩා උසස් බව සිතීය. ඔහු කිසි විටෙකත් සුධම්ම රජුගේ ධර්මිෂ්ඨ පාලනයට ගරු කළේ නැත. ඔහු සිතුවේ, රජුගේ ධර්මය, දුර්වලකම බවයි. ඔහුට අවශ්‍ය වූයේ, තම ධනයෙන්, තම බලයෙන්, රාජධානියේ පාලනය තමා යටතට ගැනීමටයි.

භද්ද තෙජ, සුධම්ම රජුගේ ධර්මිෂ්ඨ පාලනයට විරුද්ධව කුමන්ත්‍රණය කිරීමට පටන් ගත්තේය. ඔහු තම ධනය යොදාගෙන, රජුට එරෙහිව ජනතාව අතර විවිධ කටකතා, බොරු ප්‍රචාරය කළේය. ඔහු රජුගේ ධර්මය, දුර්වලකම බවත්, ඔහු රාජධානිය පාලනය කිරීමට සුදුස්සෙක් නොවන බවත් කීවේය. ඔහු තම ධනයෙන්, රජුට එරෙහිව සටන් කිරීමට, සෙබළුන් පවා බඳවා ගත්තේය. ඔහු අඳුරු රාත්‍රීන් වලදී, රහසිගතව, තම ගෝලයින් සමග රජුට විරුද්ධව කුමන්ත්‍රණය කළේය. ඔහුගේ මුහුණ සෑම විටම කෝපයෙන්, ඊර්ෂ්‍යාවෙන්, ධනය කෙරෙහි වූ තණ්හාවෙන් දිස් විය. ඔහු කිසි විටෙකත් සාමකාමීව, ධර්මිෂ්ඨ ලෙස කටයුතු කළේ නැත.

සුධම්ම රජු, භද්ද තෙජගේ කුමන්ත්‍රණ ගැන දැනගත්තේය. එහෙත්, ඔහු කිසි විටෙකත් කෝපයට පත් වූයේ නැත. ඔහු තම ධර්මය, සාමය, කරුණාව අත්හැරියේ නැත. ඔහු තම අමාත්‍යංශයට කියා සිටියේ, "අපි කිසි විටෙකත් කෝපයෙන්, ඊර්ෂ්‍යාවෙන් කටයුතු නොකළ යුතුයි. අපගේ ධර්මය, අපගේ ආයුධයයි. අපගේ කරුණාව, අපගේ බලයයි. භද්ද තෙජ, තම ධනය නිසා, තම ඊර්ෂ්‍යාව නිසා, වැරදි මාර්ගයේ ගමන් කරයි. අපි ඔහුට ධර්මය දේශනා කර, ඔහුව යහමඟට යොමු කළ යුතුයි." යනුවෙනි. සුධම්ම රජු, භද්ද තෙජට, ඔහුගේ වැරදි මාර්ගය ගැන අවවාද කිරීමට, දූතයින් යැව්වේය. ඔහු භද්ද තෙජට කියා සිටියේ, "ඔබගේ ධනය, ධර්මයට අනුව යොදා ගන්න. අසරණයන්ට උපකාර කරන්න. ධර්මිෂ්ඨ ලෙස ජීවත් වන්න. එවිට ඔබ සතුටු වනු ඇත." යනුවෙනි.

භද්ද තෙජ, සුධම්ම රජුගේ අවවාදය අසා, තවත් කෝපයට පත්විය. ඔහු සිතුවේ, රජු තමාට අණ දෙන බවයි. ඔහු සුධම්ම රජුට එරෙහිව යුද්ධයක් ආරම්භ කිරීමට තීරණය කළේය. ඔහු තම සෙබළුන් සමග, රජ මාළිගාව වෙත පැමිණියේය. සුධම්ම රජු, තම ධර්මය, සාමය, කරුණාව අත්හැරියේ නැත. ඔහු තම අමාත්‍යංශය සමග, රජ මාළිගාවේ, භද්ද තෙජට ධර්මය දේශනා කළේය. ඔහු කීවේ, "ඔබගේ ධනය, ධර්මයට අනුව යොදා ගන්න. අසරණයන්ට උපකාර කරන්න. ධර්මිෂ්ඨ ලෙස ජීවත් වන්න. එවිට ඔබ සතුටු වනු ඇත." යනුවෙනි. භද්ද තෙජ, සුධම්ම රජුගේ ධර්මය අසා, මුලදී එය ප්‍රතික්ෂේප කළත්, රජුගේ ධර්මය, සාමය, කරුණාව නිසා, ඔහු තුළ යම් වෙනසක් ඇති විය. ඔහු තම ධනය, ධර්මයට අනුව යොදා ගත්තේය. ඔහු අසරණයන්ට උපකාර කළේය. ධර්මිෂ්ඨ ලෙස ජීවත් විය. ඔහුට සැබෑ සතුට, සාමය ලැබුණි. සුධම්ම රජු, භද්ද තෙජගේ වෙනස දැක, සතුටු විය. ඔහු ධර්මය, සාමය, කරුණාව, ත්‍යාගශීලී බව, ධෛර්යය - මේවායේ ආදර්ශයකි.

බෝසතාණන් වහන්සේ, සුධම්ම රජුගේ පෙර භවයේදී, ධර්මිෂ්ඨ රජෙකු වශයෙන්, ධනය, බලය, ප්‍රඥාව යොදාගෙන, සියලු ජීවීන්ට කරුණාවෙන්, දයාවෙන් සැලකූහ. මෙම ජාතක කථාවෙන් අපට උගන්වන්නේ, ධනය, බලය, ප්‍රඥාව යන ඒවා ධර්මයට අනුව යොදා ගත යුතු බවයි. ධනය, බලය, ප්‍රඥාව යන ඒවා ධර්මයට අනුව යොදා ගන්නා විට, අපට සැබෑ සතුට, සාමය ලැබේ. ධනය, බලය, ප්‍රඥාව යන ඒවා ධර්මයට අනුව යොදා නොගන්නා විට, අපට දුක, අසතුට ලැබේ. සුධම්ම රජු, තම ධර්මය, සාමය, කරුණාව, ත්‍යාගශීලී බව, ධෛර්යය - මේවායේ ආදර්ශයකි.