සූචි ජාතකය

සූචි ජාතකය

ඈත අතීතයේ, ඉන්දියාවේ රජ පෙළපත් අතර මහා ධනවත් හා බලවත් රජවරුන් රාශියක් විසූහ. එක්තරා කලෙක, ගන්ධාර දේශයේ අතිශයින් ධනවත්, ශ්‍රේෂ්ඨ රජෙක් රාජ්‍ය පාලනය කළේ ය. එතුමාගේ රාජධානිය සමෘද්ධියෙන්, සශ්‍රීකත්වයෙන් පිරි, ජනතාව සතුටින්, සැනසිල්ලෙන් ජීවත් වූහ. රජතුමාගේ මාලිගාව රත් රන්, මුතු මැණික්, වටිනා රෙදිපිළි වලින් අලංකාර විය. එතුමාගේ භාණ්ඩාගාරය ධනයෙන් පිරී ඉතිරී ගියේ ය. රජතුමාගේ අතේ සූචියක් විය. ඒ සූචිය, සාමාන්‍ය සූචියක් නොවේ. එය රත්‍රන් වලින් තනා, මුතු, මැණික්, මාණික්‍ය ආදී විවිධ වටිනා ගල් වලින් අලංකාර කරන ලද, අතිශයින් දුර්ලභ, අගනා වස්තුවකි. රජතුමා එම සූචිය ඉතා සේ සලකන අතර, එය නිතරම තමන් ළඟ තබා ගත්තේ ය.

එක් දිනක්, රජතුමා රාජ සභාවේදී සියලු ඇමතිවරුන්, දණ්ඩනායකයන්, සහ රාජ සභාවේ උසස් නිලධාරීන් රැස් කරවාගෙන සිටියේ ය. සභාව කතා බහෙන්, සිනහවෙන් පිරිණි. රජතුමා සිය අතේ තිබූ රන් සූචිය ඔසවා, එළියට දිස්නය ගන්වමින් මෙසේ කීවේ ය:

"මගේ රාජ සභාවේ සිටින සියලු දෙනාටම මම මේ අතිශයින් වටිනා රන් සූචිය පෙන්වමි. මෙය මගේ ධනය, මගේ බලය, මගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය සංකේතවත් කරයි. මේ සූචිය දකින්නට ලැබීම භාග්‍යයකි. මීට වඩා වටිනා දෙයක් මේ ලෝකයේ නැතැයි මම සිතමි."

සභාවේ සිටි සියලු දෙනාම රජුගේ වචනවලට එකඟ වෙමින්, සූචියේ සුන්දරත්වයත්, වටිනාකමත් අගය කළහ. එහෙත්, ඒ අතර සිටි බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, ඒ අවස්ථාවේදී බ්‍රාහ්මණයෙකුගේ චරිතය රඟපාමින් සිටියහ. බෝධිසත්වයන් වහන්සේ රජුගේ වදන් අසා, මුහුණේ ස්ථාවර බවක් පවත්වා ගනිමින්, එතරම් උද්දාමයට පත් නොවූහ.

රජුගේ කතාව අවසන් වූ පසු, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ සභාව ඉදිරියේ නැගී සිට, ගෞරවයෙන් රජුට වැඳ, මෙසේ කීවේ ය:

"මහ රජතුමනි, ඔබ වහන්සේගේ රන් සූචිය අතිශයින් සුන්දර, අතිශයින් වටිනා බව සැබෑ ය. එහෙත්, මේ ලෝකයේ ඊටත් වඩා වටිනා, ඊටත් වඩා ශ්‍රේෂ්ඨ වූ දෙයක් තිබෙන බව ඔබ වහන්සේ දැන සිටිනවාද?"

රජු පුදුමයට පත් විය. ඔහුගේ මුහුණේ විස්මයක් රුඳුණි. ඔහු බෝධිසත්වයන් දෙස බලා, නොඉවසිලිමත්ව මෙසේ ඇසීය:

"සැබෑවටමද? මා ළඟ ඇති මේ රන් සූචියටත් වඩා වටිනා දෙයක් මේ ලෝකයේ තිබේද? මාගේ ධනය, මාගේ බලය, මාගේ රාජධානිය – මේ සියල්ලටම වඩා වටින්නේ කුමක්ද?"

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ සිනහවකින් මුහුණ පුරා ගනිමින්, මෙසේ පැවසූහ:

"මහ රජතුමනි, ඔබ වහන්සේගේ මේ රන් සූචියෙන් කළ හැක්කේ කුමක්ද? එයින් රෙදිපිළි මැසීමට හෝ කිසිම ප්‍රයෝජනයක් සඳහා භාවිතා කළ නොහැකිය. එය හුදෙක් බැලීමට පමණි. එහෙත්, සත්‍යය, ධර්මය, ප්‍රඥාව, කරුණාව – මේවා ඊටත් වඩා වටිනා ය. මේ ගුණාංගයන්ගෙන් පිරිපුන් අයෙකුට, ලෝකයේ සියලු ධනයට වඩා උසස් වූ ශක්තියක් ලැබේ. එසේම, සිල්, සමාධි, ප්‍රඥාව – මේවාය ධර්මයේ උසස් මූලස්ථානයන්. ඒවායෙන් මානවයාට සැබෑ සතුට, සැනසීම, හා විමුක්තිය ලැබේ."

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ තවදුරටත් පැවසූහ:

"මහ රජතුමනි, ඔබ වහන්සේට ශ්‍රද්ධාව, ශීලය, ත్యాගය, ප්‍රඥාව යන බුදු ගුණ ධර්මයන් අත්කර ගත හැකි නම්, එතැනින් ලැබෙන සතුට, ඊටත් වඩා සුවිශාල ය. ඔබ වහන්සේගේ රන් සූචියට වඩා, සිය දිවි පරදුවට තබා අසරණයන්ට උපකාර කරන ධෛර්යය, සත්‍යය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින ස්ථීරභාවය, සියලු ජීවින් කෙරෙහි ඇති කරුණාව – මේවාය සැබෑ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය."

බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ වදන් රජුගේ හදවතට කාවැදුණි. රජතුමා තමාගේ ධනය, තමාගේ බලය ගැන කොතරම් අන්ධ වී සිටියේදැයි ඔහුට වැටහුණි. ඔහු තමාගේ අතේ තිබූ රන් සූචිය දෙස බැලීය. එය ඔහුට හදිසියේම අලංකාර රහිත, නිෂ්ඵල දෙයක් ලෙස පෙනුණි. ඔහු බෝධිසත්වයන් වහන්සේට හිස නමා, කෘතඥතාවයෙන් මෙසේ කීවේ ය:

"ගරුණීය බ්‍රාහ්මණයාණෙනි, ඔබ වහන්සේ මට අතිශයින් වැදගත් පාඩමක් ඉගැන්නුවා. මම මගේ ධනය, මගේ භෞතික වස්තූන් ගැන පමණක් සිතා, සැබෑ සතුට, සැබෑ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය කුමක්දැයි නොදැන සිටියෙමි. ඔබ වහන්සේ මට සත්‍යය, ධර්මය, ප්‍රඥාව, සහ කරුණාව යන උතුම් ගුණාංගයන්ගේ වටිනාකම පෙන්වා දුන්නා. අද සිට, මම මාගේ රාජ්‍ය පාලනය, මාගේ ජීවිතය, ධර්මානුකූලව, කරුණාවෙන්, ප්‍රඥාවෙන් යුතුව ගත කිරීමට අධිෂ්ඨාන්ඨ කරමි."

ඉන් පසු, රජතුමා සියලු ධනය, සියලු වස්තූන්, අසරණයන්ට, දුප්පතුන්ට, සහ ධර්මය අනුගමනය කරන අයට බෙදා දුන්නේ ය. ඔහු සිය ජීවිතය ධර්මයේ, කරුණාවේ, සහ ප්‍රඥාවේ මාවතේ ගෙන ගියේ ය. ඔහු සැබෑ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය, සැබෑ සතුට, සැබෑ විමුක්තිය අත්කර ගත්තේ ය. රජුගේ රාජධානිය ධර්ම රාජධානියක් බවට පත් විය.

සූචි ජාතකය අපට උගන්වන්නේ, භෞතික වස්තූන්, ධනය, බලය යන ඒවා තාවකාලික බවත්, ඒවා කිසි විටෙකත් සැබෑ සතුට, සැබෑ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය ලබා දිය නොහැකි බවත් ය. සැබෑ වටිනාකම ඇත්තේ ධර්මය, ප්‍රඥාව, කරුණාව, ශ්‍රද්ධාව, ශීලය, ත్యాගය, සහ සත්‍යය යන ගුණාංගයන්හි ය. මේ ගුණාංගයන්ගෙන් පිරුණු ජීවිතයක් ගත කිරීමෙන් අපට සැබෑ සැනසීම, සතුට, හා විමුක්තිය ලැබේ.

සූචි ජාතකය

ඈත අතී තයේ, ඉන්දියාවේ රජ පෙළපත් අතර මහා ධනවත් හා බලවත් රජවරුන් රාශියක් විසූහ. එක්තරා කලෙක, ගන්ධාර දේශයේ අතිශයින් ධනවත්, ශ්‍රේෂ්ඨ රජෙක් රාජ්‍ය පාලනය කළේ ය. එතුමාගේ රාජධානිය සමෘද්ධියෙන්, සශ්‍රීකත්වයෙන් පිරි, ජනතාව සතුටින්, සැනසිල්ලෙන් ජීවත් වූහ. රජතුමාගේ මාලිගාව රත් රන්, මුතු මැණික්, වටිනා රෙදිපිළි වලින් අලංකාර විය. එතුමාගේ භාණ්ඩාගාරය ධනයෙන් පිරී ඉතිරී ගියේ ය. රජතුමාගේ අතේ සූචියක් විය. ඒ සූචිය, සාමාන්‍ය සූචියක් නොවේ. එය රත්‍රන් වලින් තනා, මුතු, මැණික්, මාණික්‍ය ආදී විවිධ වටිනා ගල් වලින් අලංකාර කරන ලද, අතිශයින් දුර්ලභ, අගනා වස්තුවකි. රජතුමා එම සූචිය ඉතා සේ සලකන අතර, එය නිතරම තමන් ළඟ තබා ගත්තේ ය.

එක් දිනක්, රජතුමා රාජ සභාවේදී සියලු ඇමතිවරුන්, දණ්ඩනායකයන්, සහ රාජ සභාවේ උසස් නිලධාරීන් රැස් කරවාගෙන සිටියේ ය. සභාව කතා බහෙන්, සිනහවෙන් පිරිණි. රජතුමා සිය අතේ තිබූ රන් සූචිය ඔසවා, එළියට දිස්නය ගන්වමින් මෙසේ කීවේ ය:

"මගේ රාජ සභාවේ සිටින සියලු දෙනාටම මම මේ අතිශයින් වටිනා රන් සූචිය පෙන්වමි. මෙය මගේ ධනය, මගේ බලය, මගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය සංකේතවත් කරයි. මේ සූචිය දකින්නට ලැබීම භාග්‍යයකි. මීට වඩා වටිනා දෙයක් මේ ලෝකයේ නැතැයි මම සිතමි."

සභාවේ සිටි සියලු දෙනාම රජුගේ වචනවලට එකඟ වෙමින්, සූචියේ සුන්දරත්වයත්, වටිනාකමත් අගය කළහ. එහෙත්, ඒ අතර සිටි බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, ඒ අවස්ථාවේදී බ්‍රාහ්මණයෙකුගේ චරිතය රඟපාමින් සිටියහ. බෝධිසත්වයන් වහන්සේ රජුගේ වදන් අසා, මුහුණේ ස්ථාවර බවක් පවත්වා ගනිමින්, එතරම් උද්දාමයට පත් නොවූහ.

රජුගේ කතාව අවසන් වූ පසු, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ සභාව ඉදිරියේ නැගී සිට, ගෞරවයෙන් රජුට වැඳ, මෙසේ කීවේ ය:

"මහ රජතුමනි, ඔබ වහන්සේගේ රන් සූචිය අතිශයින් සුන්දර, අතිශයින් වටිනා බව සැබෑ ය. එහෙත්, මේ ලෝකයේ ඊටත් වඩා වටිනා, ඊටත් වඩා ශ්‍රේෂ්ඨ වූ දෙයක් තිබෙන බව ඔබ වහන්සේ දැන සිටිනවාද?"

රජු පුදුමයට පත් විය. ඔහුගේ මුහුණේ විස්මයක් රුඳුණි. ඔහු බෝධිසත්වයන් දෙස බලා, නොඉවසිලිමත්ව මෙසේ ඇසීය:

"සැබෑවටමද? මා ළඟ ඇති මේ රන් සූචියටත් වඩා වටිනා දෙයක් මේ ලෝකයේ තිබේද? මාගේ ධනය, මාගේ බලය, මාගේ රාජධානිය – මේ සියල්ලටම වඩා වටින්නේ කුමක්ද?"

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ සිනහවකින් මුහුණ පුරා ගනිමින්, මෙසේ පැවසූහ:

"මහ රජතුමනි, ඔබ වහන්සේගේ මේ රන් සූචියෙන් කළ හැක්කේ කුමක්ද? එයින් රෙදිපිළි මැසීමට හෝ කිසිම ප්‍රයෝජනයක් සඳහා භාවිතා කළ නොහැකිය. එය හුදෙක් බැලීමට පමණි. එහෙත්, සත්‍යය, ධර්මය, ප්‍රඥාව, කරුණාව – මේවා ඊටත් වඩා වටිනා ය. මේ ගුණාංගයන්ගෙන් පිරිපුන් අයෙකුට, ලෝකයේ සියලු ධනයට වඩා උසස් වූ ශක්තියක් ලැබේ. එසේම, සිල්, සමාධි, ප්‍රඥාව – මේවාය ධර්මයේ උසස් මූලස්ථානයන්.ඒවායෙන් මානවයාට සැබෑ සතුට, සැනසීම, හා විමුක්තිය ලැබේ."

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ තවදුරටත් පැවසූහ:

"මහ රජතුමනි, ඔබ වහන්සේට ශ්‍රද්ධාව, ශීලය, ත్యాගය, ප්‍රඥාව යන බුදු ගුණ ධර්මයන් අත්කර ගත හැකි නම්, එතැනින් ලැබෙන සතුට, ඊටත් වඩා සුවිශාල ය. ඔබ වහන්සේගේ රන් සූචියට වඩා, සිය දිවි පරදුවට තබා අසරණයන්ට උපකාර කරන ධෛර්යය, සත්‍යය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින ස්ථීරභාවය, සියලු ජීවින් කෙරෙහි ඇති කරුණාව – මේවාය සැබෑ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය."

බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ වදන් රජුගේ හදවතට කාවැදුණි. රජු තමාගේ ධනය, තමාගේ බලය ගැන කොතරම් අන්ධ වී සිටියේදැයි ඔහුට වැටහුණි. ඔහු තමාගේ අතේ තිබූ රන් සූචිය දෙස බැලීය. එය ඔහුට හදිසියේම අලංකාර රහිත, නිෂ්ඵල දෙයක් ලෙස පෙනුණි. ඔහු බෝධිසත්වයන් වහන්සේට හිස නමා, කෘතඥතාවයෙන් මෙසේ කීවේ ය:

"ගරුණීය බ්‍රාහ්මණයාණෙනි, ඔබ වහන්සේ මට අතිශයින් වැදගත් පාඩමක් ඉගැන්නුවා. මම මගේ ධනය, මගේ භෞතික වස්තූන් ගැන පමණක් සිතා, සැබෑ සතුට, සැබෑ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය කුමක්දැයි නොදැන සිටියෙමි. ඔබ වහන්සේ මට සත්‍යය, ධර්මය, ප්‍රඥාව, සහ කරුණාව යන උතුම් ගුණාංගයන්ගේ වටිනාකම පෙන්වා දුන්නා. අද සිට, මම මාගේ රාජ්‍ය පාලනය, මාගේ ජීවිතය, ධර්මානුකූලව, කරුණාවෙන්, ප්‍රඥාවෙන් යුතුව ගත කිරීමට අධිෂ්ඨාන්ඨ කරමි."

ඉන් පසු, රජතුමා සියලු ධනය, සියලු වස්තූන්, අසරණයන්ට, දුප්පතුන්ට, සහ ධර්මය අනුගමනය කරන අයට බෙදා දුන්නේ ය. ඔහු සිය ජීවිතය ධර්මයේ, කරුණාවේ, සහ ප්‍රඥාවේ මාවතේ ගෙන ගියේ ය. ඔහු සැබෑ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය, සැබෑ සතුට, සැබෑ විමුක්තිය අත්කර ගත්තේ ය. රජුගේ රාජධානිය ධර්ම රාජධානියක් බවට පත් විය.

සූචි ජාතකය අපට උගන්වන්නේ, භෞතික වස්තූන්, ධනය, බලය යන ඒවා තාවකාලික බවත්, ඒවා කිසි විටෙකත් සැබෑ සතුට, සැබෑ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය ලබා දිය නොහැකි බවත් ය. සැබෑ වටිනාකම ඇත්තේ ධර්මය, ප්‍රඥාව, කරුණාව, ශ්‍රද්ධාව, ශීලය, ත్యాගය, සහ සත්‍යය යන ගුණාංගයන්හි ය. මේ ගුණාංගයන්ගෙන් පිරුණු ජීවිතයක් ගත කිරීමෙන් අපට සැබෑ සැනසීම, සතුට, හා විමුක්තිය ලැබේ.