පරාර්ථකාමී ගුත්තිල
පරාර්ථකාමී ගුත්තිල
ඈත අතීතයේ, බරණැස් නුවර රජකම් කළේ ධර්මිෂ්ඨ වූ බ්රහ්දත්ත නම් රජෙකි. එදා බරණැස් නුවර අසල, ගංගා නදිය ආසන්නයේ, ගුත්තිල නම් මහා බ්රාහ්මණයෙක් වාසය කළේය. ගුත්තිල බ්රාහ්මණයා අති දක්ෂ වීණා වාදකයෙක් වූ අතර, ඔහුගේ වීණා වාදනයෙන් මුළු මහත් ලෝකයම වශී කරගන්නට සමත්කම් දැක්වීය. ඔහුට පරමාර්ථ ධර්මයන් පිළිබඳ ගැඹුරු දැනුමක් තිබූ අතර, එහෙයින්ම ඔහු නිතරම අනුන්ට පිහිට වීමට කැමැත්තෙන් කටයුතු කළේය.
ගුත්තිල බ්රාහ්මණයා විවාහ වී සිටියේ සුමංගලා නම් රූමත් ස්ත්රියක් සමගය. ඔවුන් දෙදෙනාට දරුවන් නොවීය. මේ අතර, ගුත්තිලගේ ශ්රාවකයෙක් වූ මුසල නම් තරුණයෙක්, ඔහුගේ නිවසේම වාසය කළේය. මුසල ද වීණාව වාදනයෙහි දක්ෂයෙක් වූ නමුත්, ඔහු තුළ කෙලෙස්, ඊර්ෂ්යාව සහ ඊර්ෂ්යාව වැනි දුර්ගුණ පිරී තිබුණි. ගුත්තිල මුසලට සියලු ශිල්ප ධර්මයන් ඉගැන්වූයේ පරෝපකාරී සිතිනි, නමුත් මුසලගේ සිත වෛරයෙන් ගිලී තිබුණි.
දිනක්, ගුත්තිල බ්රාහ්මණයා තම බිරිඳ සුමංගලා සමග උද්යානයෙහි සැරිසරමින් සිටියේය. සුමංගලා තම සැමියාගෙන් මෙසේ ඇසුවාය:
"ස්වාමීනී, ඔබ මෙතරම් දක්ෂ වීණා වාදකයෙක් වුවත්, අපට දරුවන් නැත්තේ ඇයි?"
ගුත්තිල බ්රාහ්මණයා සුසුමක් හෙලමින් මෙසේ කීවේය:
"සුමංගලා, මාගේ සැබෑ සතුට දරුවන් ලැබීමෙහි නැත. මාගේ සතුට නම්, මාගේ ශිල්ප ධර්මයන් අන් අයට ඉගැන්වීමෙන්, ලෝකය යහපතට යොමු කිරීමය. ඒ උතුම් අරමුණේ ඵලය ලෙස, මට පරලොව සැනසීම ලැබේවා."
මෙය ඇසූ සුමංගලා සතුටු වූවාය. එදින සිට, ඇය ගුත්තිලගේ පරෝපකාරී අදහස්වලට සම්පූර්ණයෙන්ම එකඟ වූවාය.
අනෙක් අතට, මුසල බ්රාහ්මණයා ගුත්තිලගේ පරාර්ථකාමී ගුණය ගැන තදින්ම ඊර්ෂ්යා කළේය. ඔහු ගුත්තිලගේ කීර්තිය සහ ගෞරවය දුටු විට, ඔහුගේ සිත නපුරු සිතුවිලි වලින් පිරී ගියේය. "මම ගුත්තිල මෙන් උසස් නොවන්නේ ඇයි?" යැයි ඔහු නිතරම කල්පනා කළේය.
දිනක්, ගුත්තිල බ්රාහ්මණයා තම ශිල්ප ධර්මයන් ලෝකය පුරා ප්රචාරය කිරීම සඳහා ගමනක් ගියේය. ඔහු යන අතරමගදී, අනන්ත වූ දුකින් පීඩා විඳි අසරණ මිනිසුන් දුටුවේය. ඔහු ඔවුන්ගේ දුක දුටු විට, ඔහුගේ සිත කම්පා විය. ඔහු ඔවුන්ට උදව් කිරීමට තීරණය කළේය.
ගුත්තිල බ්රාහ්මණයා, අතිශයින්ම කරුණාවෙන්, අසරණ මිනිසුන්ට ගුප්ත වෛද්ය ශිල්පය ඉගැන්වීය. ඔහු ඔවුන්ට ඖෂධ සාදා ගන්නා ආකාරය, රෝග සුව කරන ආකාරය, සහ අසනීප වලින් වැළකී සිටින ආකාරය ඉගැන්වීය. ඔහු ඔවුන්ට සදාචාර ධර්ම පිළිබඳවද යහපත් මග පෙන්වා දුන්නේය.
ගුත්තිල බ්රාහ්මණයාගේ පරාර්ථකාමී කටයුතු නිසා, ලෝකය සැනසීම ලැබීය. මිනිසුන් අන්ධකාරයෙන් ආලෝකය කරා පැමිණියේය. දුකින් සතුට කරා ගමන් කළේය.
මේ අතර, මුසල බ්රාහ්මණයා ගුත්තිලගේ පරාර්ථකාමී කටයුතු ගැන තදින්ම ඊර්ෂ්යා කළේය. ඔහු ගුත්තිලට නපුරු සිතුවිලි අරඹා, ඔහුව නාශ කිරීමට කෙලෙස් වෛරයකින් සිත පිරී ගියේය. ඔහු ගුත්තිල හට විශ දී ඔහුව මරා දැමීමට තීරණය කළේය.
එක දවසක්, ගුත්තිල බ්රාහ්මණයා තම නිවසට ආපසු ආ විට, මුසල බ්රාහ්මණයා ඔහු සඳහා විශ කළ ආහාර සකස් කළේය. ගුත්තිල බ්රාහ්මණයා ඒ ආහාර අනුභව කළ විට, ඔහු විශ වීම නිසා තදින් අසනීප විය. ඔහු තම ජීවිතය අවසානය ලඟ බලමින්, මුසල බ්රාහ්මණයා හට මෙ ය කී වේ:
"මුසල, මම ඔබ හට නො වරද කළ ආකාරය දන්න නමුත්, ඔබ ම හට මෙ ය කළේ ඇයි?"
මුසල බ්රාහ්මණයා වෛරයෙන් සිනා සෙ ව මෙ ය කී වේ:
"ගුත්තිල, මම ඔබ හට ඊර්ෂ්යා කරමි. ඔබ හට ලැබෙන කීර්තිය සහ ගෞරවය ම හට ලැබෙ නැත. එ නිසා ම ඔබ හට මෙ ය කළ අතර, ඔබ හට ම නො ව ම නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව නො ව