දයාබර කිරිල්ල

දයාබර කිරිල්ල

ඈත අතීතයේ, බරණැස් රජුගේ රාජධානියේ, ගංගා නදිය අසබඩ මනහර වනපෙතක් විය. ඒ වනපෙතේ, ඝන වෘක්ෂයන්ගෙන්, ඖෂධ පැළෑටි වලින්, විවිධ මල් වර්ග වලින් සපිරි, සරුසාර පරිසරයක් පැවතිණි. ඒ අතර, සුවිශේෂී ගුණයෙන් යුතු, කිරි මෙන් සුදු පැහැති, මෘදු වස්ත්‍රයක් සේ දිස්වන, “කිරිල්ල” නම් මලක් පිපී තිබිණි. එහි සුවඳ මනහර වූ අතර, එහි සෙවන සුවපත් කරන්නක් විය. මෙම කිරිල්ල මල, සත්වයන්ට පමණක් නොව, රෝගී වූ අයටද සුවය සලසන මහත් ඖෂධීය ගුණයක් දරා සිටියේය. එම මලෙහි සුවඳ දුර ඈතට විහිදී, සත්වයන්ගේ සිත් සැනසීය.

එක්තරා කලෙක, එම වනපෙතේ, “බෝධිසත්ත්වයන්” වහන්සේ, “මයුර” නම් මහා රජෙක් ලෙස උපත ලබා සිටියහ. උන්වහන්සේ ධර්මිෂ්ඨ පාලනයක් ගෙන ගිය අතර, සියලු සත්වයන්ට කරුණාවෙන් සැලකූහ. උන්වහන්සේගේ රාජධානියේ, කිසිදු දුකක්, පීඩාවක් නොවීය. සියලු ජනතාව සතුටින්, සුවසේ ජීවත් වූහ. රජුගේ කරුණාව, ධර්මය, සහ న్యాయය මුළු රාජධානිය පුරාම පැතිර තිබුණි.

ඒ වනපෙතේම, “මාර” නම් දුෂ්ට රාක්ෂයෙක් වාසය කළේය. ඔහු සියලු සත්වයන්ට හිංසා කරමින්, ඔවුන්ගේ සතුට විනාශ කළේය. ඔහු කිසිදු ධර්මයක්, කරුණාවක් නොදැන සිටියේය. ඔහුගේ එකම අරමුණ වූයේ, සියලු සත්වයන් දුකට පත් කිරීමය. ඔහු බොහෝ විට, රූපාන්තරයෙන්, විවිධ සත්වයන්ගේ ස්වරූපයෙන්, මිනිසුන් අතරට ගොස්, ඔවුන්ව බිය ගන්වා, පීඩාවට පත් කළේය.

එක් දිනක්, බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, සිය ඇමතිවරුන් සමග වනපෙතෙහි සැරිසරමින් සිටියදී, දුරින් මනහර සුවඳක් ආඝ්‍රාණය කළහ. ඒ සුවඳ, කිරිල්ල මලෙහි වූ අතර, එය බෝධිසත්ත්වයන්ගේ සිත් සැනසීය. උන්වහන්සේ අශ්වයාගේ වේගය වැඩි කරමින්, සුවඳ ආ ඝ්‍රාණය ගිය දෙසට ගමන් කළහ. එහිදී, උන්වහන්සේ දුටු දර්ශනය, ඉතාම අනුකම්පා සහගත විය. එක් තරුණ රූමත් ස්ත්‍රියක්, මාර රාක්ෂයා විසින් පැහැරගෙන ගොස්, ගසක එල්ලා, හිංසා කරනු දුටුහ. ඇගේ සිරුරෙන් ලේ ගලමින් තිබූ අතර, ඇගේ මුහුණේ දුක, වේදනාව පැහැදිලිව පෙනුණි. ඇගේ විලාපය, වනපෙතෙහි ගිගුම් දුන්නාය.

“අහෝ! කවුරුන් හෝ මා මේ දුකින් මුදවා ගන්න!” ඇගේ හඬ, හදවත කම්පා කරවන සුළු විය.

බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, සිය අශ්වයාගෙන් බැස, ස්ත්‍රිය වෙත ළඟාවූහ. උන්වහන්සේ ඇගේ තුවාල පරීක්ෂා කළ අතර, ඇගේ වේදනාව දුටු විට, උන්වහන්සේගේ හදවත දියවී ගියේය.

“අනේ, ස්ත්‍රියනි, කවුද මේ දුකට හේතුව?” බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ විමසූහ.

“මහරජ, මේ මාර රාක්ෂයාය. ඔහු මාගේ රූපය නිසා මා පැහැරගෙන ආවේය. ඔහු මාගේ සියලු ඇඳුම් ගලවා, මට මේ ආකාරයෙන් හිංසා කරන්නේය. මාගේ ශරීරය තුවාල වී, ලේ ගලමින් තිබේ. මාගේ ජීවිතය අහිමි වනු ඇතැයි මට බියක් දැනේ,” ඇය කඳුළු සලමින් කීවාය.

බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, මාර රාක්ෂයා කෙරෙහි දැඩි කෝපයක් ඇති කරගත්හ. නමුත් උන්වහන්සේ සිය කෝපය සංවර කරගෙන, ඇයට සැනසීමක් දුන්හ.

“බිය නොවනු මැනව, ස්ත්‍රියනි. මම ඔබ මේ දුකින් මුදා ගන්නෙමි. මම මේ වනපෙතේ රජු වෙමි. මම ධර්මය හා న్యాయය රකින්නෙමි,” බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ කීහ.

එකල, මාර රාක්ෂයා, සිය භයානක රූපයෙන්, ගස් අතරින් මතු විය. ඔහුගේ දත්, උල් වූ අං, දිගු නිය, රතු ඇස්, හා දුසිරි සිනහව, ඕනෑම කෙනෙකුට බියක් ඇති කළ හැකි විය.

“අහෝ! මෝඩ රජෙක්! මේ මාගේ භූමිය. මේ ස්ත්‍රිය මාගේ වස්තුව. නුඹ මේ මාගේ කටයුතුවලට මැදිහත් වුවහොත්, නුඹත් මරණයට පත්වනු ඇත,” මාර රාක්ෂයා ගර්ජනා කළේය.

බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, කිසිදු බියක් නොදැක්වූහ. උන්වහන්සේ සිය කඩුව අතට ගෙන, මාර රාක්ෂයා දෙසට ගමන් කළහ.

“මාරය, නුඹ දුෂ්ටයෙක්. නුඹ සත්වයන්ට හිංසා කරන්නේය. නුඹේ දුෂ්ටකම්වලට මම ඉඩ නොදෙමි. නුඹ මේ ස්ත්‍රිය මුදා හරිනු. නැතහොත්, නුඹ මගේ කඩුවෙන් මිය යනු ඇත,” බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ ධෛර්‍ය්‍යසම්පන්නව කීහ.

මාර රාක්ෂයා, බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ ධෛර්‍ය්‍යය දැක, පුදුමයට පත් විය. ඔහු කිසි විටෙකත් මෙවැනි ධෛර්‍ය්‍යසම්පන්න, අභීත රජෙක් දැක නැත. ඔහු සිනාසෙමින්, “මෝඩ රජෙක්! නුඹ සිතන්නේ නුඹ මා පරාද කළ හැකි යයි ද? මාගේ බලය නුඹට දැන ගැනීමට ලැබෙනු ඇත,” යැයි කීවේය.

ඉන්පසු, මාර රාක්ෂයා, සිය බලයෙන්, බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ වෙත පියාසර කළේය. බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, සිය කඩුවෙන්, මාර රාක්ෂයාගේ හිසට පහර දුන්හ. නමුත් මාර රාක්ෂයා, සිය ශරීරය, යෝධ ගසක් මෙන්, ඝන බවට පත් කරගෙන, පහර වැළැක්වීය. ඔහු සිය නියෙන්, බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේට පහර දුන්නේය. බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, සිය අශ්වයා පිට නැගී, මාර රාක්ෂයාගෙන් తప్పවා ගත්හ.

“හේ රජෙක්! නුඹ මාගේ බලය දුටු විගස, නුඹේ ධෛර්‍ය්‍යය යටපත් වනු ඇත,” මාර රාක්ෂයා කීවේය.

බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, ස්ත්‍රිය දෙස බලා, ඇයට සැනසීමක් දුන්හ. “බිය නොවනු මැනව, මම නුඹව බේරා ගන්නෙමි.”

එකල, බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, කිරිල්ල මලෙහි සුවඳ ආඝ්‍රාණය කළහ. එහි සුවඳ, උන්වහන්සේගේ සිතට, ශරීරයට, මහත් සැනසීමක්, ශක්තියක් දුන්නේය. උන්වහන්සේට එක් අදහසක් පහළ විය.

“මම මේ කිරිල්ල මලෙහි සුවඳ, මාර රාක්ෂයාට හමා යවන්නෙමි. එය ඔහුට මහත් පීඩාවක් ඇති කරනු ඇත,” බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ සිතූහ.

බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, කිරිල්ල මල වෙත ගොස්, එහි සුවඳ, සිය මුඛයෙහි පුරවා ගෙන, මාර රාක්ෂයා දෙසට හමා යැව්වෝය. කිරිල්ල මලෙහි සුවඳ, ඉතාම බලවත් විය. එය මාර රාක්ෂයාගේ නාස්පුඩු තුළට ගිය විගස, ඔහු මහත් වේදනාවකට පත් විය. ඔහුට හුස්ම ගැනීමට අපහසු විය. ඔහුගේ ඇස් රතුවී, කඳුළු ගලා ගියේය.

“අහෝ! මේ කුමක්ද? මේ සුවඳ මට දරා ගත නොහැකිය!” මාර රාක්ෂයා කෑ ගැසුවේය.

ඔහු, බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ වෙත ළඟාවූයේ, සිය මුහුණ අතින් වසා ගෙන, “අහෝ! මා මේ දුකින් මුදා ගන්න! මම මේ ස්ත්‍රිය මුදා හරිමි. මම කිසි දිනෙකත් මෙවැනි හිංසා නොකරමි,” යැයි කීවේය.

බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, මාර රාක්ෂයාගේ දුකට සැනසීමක් ලබා දුන් අතර, ඔහු ස්ත්‍රියව මුදා හැරියේය. ස්ත්‍රිය, බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ පාමුල වැටී, ස්තුතිය පුද කළාය.

“මහරජ, නුඹ මාගේ දිවිය රැක්කේය. නුඹ මාගේ දුකට සැනසීම දුන්නේය. මම නුඹට සදා ණයගැතිය,” ඇය කීවාය.

බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, ඇයව සැනසූ අතර, ඇගේ තුවාල සුවපත් කිරීමට කිරිල්ල මලෙහි සුවඳ හා කොළ භාවිතා කළහ. ස්ත්‍රිය, ඉතා ඉක්මනින් සුවපත් වූවාය.

මාර රාක්ෂයා, බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේට පොරොන්දු වූ පරිදි, කිසි දිනෙකත් සත්වයන්ට හිංසා නොකළේය. ඔහු බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ ධර්මිෂ්ඨ පාලනයට ගරු කළේය.

බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, ස්ත්‍රියව සිය රාජධානියට රැගෙන ගොස්, ඇයට ආරක්ෂාව, සුවය ලබා දුන්හ. ඇය සතුටින්, සුවසේ ජීවත් වූවාය.

එතැන් පටන්, බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, සිය රාජධානියේ ධර්මය, කරුණාව, හා న్యాయය තව දුරටත් පැතිරවූහ. කිරිල්ල මල, එම වනපෙතේ, සුවය, සැනසීම, හා කරුණාවේ සංකේතයක් බවට පත් විය.

කිරිල්ල මලෙහි ඖෂධීය ගුණය

කිරිල්ල මල, එහි සුදු පැහැය, මෘදු බව, හා මනහර සුවඳ නිසා ප්‍රසිද්ධ විය. නමුත් එහි සැබෑ ගුණය වූයේ, එහි ඖෂධීය ශක්තියයි. එහි කොළ, මල්, හා මුල්, විවිධ රෝග සුවපත් කිරීමට භාවිතා විය. විශේෂයෙන්, එය තුවාල සුවපත් කිරීමට, වේදනාව සමනය කිරීමට, හා මානසික පීඩාව දුරු කිරීමට උපකාරී විය. එහි සුවඳ, සිත් සැනසූ අතර, ආත්මය පෝෂණය කළේය.

කිරිල්ල මල හා මාර රාක්ෂයා

කිරිල්ල මලෙහි සුවඳ, මාර රාක්ෂයාට මහත් පීඩාවක් ඇති කළේය. එය ඔහුගේ දුෂ්ටකම්, කෝපය, හා දුසිරි සිතුවිලි යටපත් කළේය. එය ඔහුගේ බලය දුර්වල කළ අතර, ඔහුට යහපත් මාර්ගයට හැරවීමට හේතු විය. මෙම සිදුවීම, ධර්මය, කරුණාව, හා ඖෂධීය ශක්තිය, දුෂ්ටකම්, හා පීඩාවන් මත ජය ගන්නා බව පෙන්වා දෙයි.

කිරිල්ල මල හා බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ

බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, කිරිල්ල මලෙහි සුවඳ, සිය ධර්මිෂ්ඨ බලය, හා කරුණාව පෙන්වීමට භාවිතා කළහ. උන්වහන්සේ, මාර රාක්ෂයාට හානි නොකර, ඔහුගේ දුෂ්ටකම් නතර කළහ. උන්වහන්සේ, ස්ත්‍රියට සුවය, ආරක්ෂාව, හා සැනසීම ලබා දුන්හ. මෙම සිදුවීම, බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ අනුකම්පාව, ධර්මය, හා ශක්තිය පෙන්වා දෙයි.

කිරිල්ල මලෙහි සංකේතවාදය

කිරිල්ල මල, ශුද්ධත්වය, කරුණාව, සුවය, හා සැනසීම සංකේතවත් කරයි. එය දුෂ්ටකම්, පීඩාවන්, හා වේදනාවන් මත ධර්මය, කරුණාව, හා ඖෂධීය ශක්තිය ජය ගන්නා බව පෙන්වා දෙයි. මෙම කතාව, ධර්මය, කරුණාව, හා ධෛර්‍ය්‍යය, ඕනෑම දුෂ්ට බලවේගයක් පරාද කළ හැකි බව පෙන්වා දෙයි.

කතාවේ සදාචාරය

ධර්මය, කරුණාව, හා ධෛර්‍ය්‍යය, ඕනෑම දුෂ්ට බලවේගයක් පරාද කළ හැකිය. ඖෂධීය ශක්තිය, සුවය, හා සැනසීම, ශාරීරික හා මානසික පීඩාවන් දුරු කිරීමට උපකාරී වේ. සියලු සත්වයන්ට කරුණාවෙන් සැලකීම, ධර්මිෂ්ඨ පාලනයක් ගෙන යාම, හා අසරණ අයට උපකාර කිරීම, ශ්‍රේෂ්ඨ ගුණාංගයන් වේ.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කථාව

“නැවතත්, මාර රාක්ෂයා, බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ ධර්මය, කරුණාව, හා ඖෂධීය ශක්තිය ඉදිරියේ පරාද විය. බුදුරජාණන් වහන්සේ, සිය ජීවිත කාලය පුරාම, දුෂ්ටකම්, පීඩාවන්, හා මානසික දුක දුරු කිරීමට, ධර්මය, කරුණාව, හා ප්‍රඥාව භාවිතා කළහ. මෙම කතාව, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය, හා උන්වහන්සේගේ ධර්මයේ බලය පෙන්වා දෙයි.”

කිරිල්ල මලෙහි සුවඳ

“කිරිල්ල මලෙහි සුවඳ, ශුද්ධත්වය, කරුණාව, හා සැනසීම සංකේතවත් කරයි. එය දුෂ්ටකම්, පීඩාවන්, හා වේදනාවන් දුරු කිරීමට උපකාරී වේ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය, කිරිල්ල මලෙහි සුවඳ මෙන්, ලොව පුරා පැතිරී, සියලු සත්වයන්ට සැනසීම, සුවය, හා ශාන්තිය ලබා දෙයි.”

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්ම දේශනාව

“ධර්මය, කරුණාව, හා ධෛර්‍ය්‍යය, ඕනෑම දුෂ්ට බලවේගයක් පරාද කළ හැකිය. සියලු සත්වයන්ට කරුණාවෙන් සැලකීම, ධර්මිෂ්ඨ පාලනයක් ගෙන යාම, හා අසරණ අයට උපකාර කිරීම, ශ්‍රේෂ්ඨ ගුණාංගයන් වේ. මෙම ගුණාංගයන්, සියලු දුක දුරු කර, නිවනට මඟ සලසයි.”

බාරමය

ධර්ම චාරිත්‍රය

බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, සිය ජීවිත කාලය පුරාම, ධර්මය, කරුණාව, හා ධෛර්‍ය්‍යය අනුව ජීවත් වූහ. උන්වහන්සේ, සියලු සත්වයන්ට කරුණාවෙන් සැලකූහ. දුෂ්ට බලවේගයන්ට එරෙහිව ධර්මය, ධෛර්‍ය්‍යය, හා ප්‍රඥාව භාවිතා කළහ. මෙම ධර්ම චාරිත්‍රය, සියලු දුක දුරු කර, නිවනට මඟ සලසයි.

අනුකම්පාව

බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, අසරණ ස්ත්‍රිය කෙරෙහි මහත් අනුකම්පාව දැක්වූහ. උන්වහන්සේ, ඇගේ දුකට සැනසීම දුන්හ. ඇගේ තුවාල සුවපත් කළහ. ඇයට ආරක්ෂාව, සුවය ලබා දුන්හ. මෙම අනුකම්පාව, සියලු සත්වයන් කෙරෙහි පැතිරී, ලොවට සැනසීම, ශාන්තිය ගෙන දෙයි.

ප්‍රඥාව

බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, කිරිල්ල මලෙහි සුවඳ, මාර රාක්ෂයාට එරෙහිව ධර්මිෂ්ඨ බලයක් ලෙස භාවිතා කළහ. උන්වහන්සේ, මාර රාක්ෂයාට හානි නොකර, ඔහුගේ දුෂ්ටකම් නතර කළහ. මෙම ප්‍රඥාව, සියලු ගැටළු, දුෂ්ට බලවේගයන්ට එරෙහිව ධර්මය, ධෛර්‍ය්‍යය, හා ප්‍රඥාව භාවිතා කිරීමේ වැදගත්කම පෙන්වා දෙයි.