සඟුස් සාටක ජාතකය (Saṅgūha Sāṭaka Jātaka)

සඟුස් සාටක ජාතකය

ඈත අතීතයේ, මේඝඝෝෂ නම් මහා වනපෙතක් විය. ඒ වනපෙතේ, ධර්මිෂ්ඨ හා ප්‍රඥාවන්ත වූ බෝසතාණන් වහන්සේ, අතිශයින් ධනවත් හා ගුණවන්ත වූ වෙළඳ ශ්‍රේෂ්ඨයෙකු ලෙස ඉපදුනාහ. උන්වහන්සේගේ නම වූයේ සුධම්ම නම් විය. සුධම්ම වෙළඳාමෙන් අති මහත් සම්පත් උපයා ගත් අතර, ඔහුගේ ධර්මිෂ්ඨ බව හා ත්‍යාගශීලී බව නිසා ඔහු වටා අති විශාල පිරිසක් එක් රොක් වූහ. ඔහු කිසි දිනෙක අනුන්ගේ දේට අත නොගැසූ අතර, දුප්පතුන්ට, අසරණයන්ට, ඥාතීන්ට නිරන්තරයෙන් උපකාර කළේය. ඔහුගේ නිවස සැමවිටම විවෘතව තිබූ අතර, ආහාර, වස්ත්‍ර, ඖෂධ ආදිය අවශ්‍යතා ඇති අයට නොඅඩුව ලැබුණි.

එදවස, එම රාජධානියේ රජු වූයේ ධර්මිෂ්ඨ රජෙකි. නමුත් ඔහුට සිටියේ ඊර්ෂ්‍යා සහගත, දුෂ්ට අමාත්‍යවරයෙකි. එම අමාත්‍යවරයා රජුගේ ධර්මිෂ්ඨකමට ඊර්ෂ්‍යා කළ අතර, රජුට නිතර නිතර වැරදි උපදෙස් ලබා දුන්නේය. දිනක්, එම අමාත්‍යවරයා රජුට මෙසේ කීය: "මහරජාණෙනි, ඔබේ රාජධානියේ සුධම්ම නම් වෙළෙන්දෙකු සිටී. ඔහුට අති මහත් ධනයක් ඇත. ඔහු අතිශයින් ධර්මිෂ්ඨය. නමුත් ඔහුගේ ධර්මිෂ්ඨකම නිසා, ජනතාව ඔහුට වඩා ඔබට ගරු කරයි. මෙය රාජ්‍යයට අගෞරවයකි. ඔහුට දඬුවම් කළ යුතුය."

රජු, අමාත්‍යවරයාගේ දුෂ්ට උපදෙස් පිළිගෙන, සුධම්ම වෙළෙන්දාට අසාධාරණ බදු පැනවීය. සුධම්ම වෙළෙන්දා, රජුගේ නියෝගය ඉටු කිරීමට උත්සාහ කළද, ඔහුගේ ධනය ක්‍රමයෙන් අඩුවන්නට විය. එහෙත් ඔහු කිසි දිනෙක රජුට හෝ අමාත්‍යවරයාට දොස් කීවේ නැත. ඔහු සිය ධර්මය හා ත්‍යාගශීලී බව අතහැරියේ නැත. ඔහු තවදුරටත් දුප්පත් අයට උදව් කළේය. ඔහුගේ ධනය අඩුවුවද, ඔහුගේ යහපත් ගුණාංග වැඩි විය.

දිනක්, අමාත්‍යවරයා රජුට මෙසේ කීය: "මහරජාණෙනි, සුධම්ම වෙළෙන්දා තවමත් ධර්මිෂ්ඨකම් කරනවා. ඔහු ජනතාව අතර ජනප්‍රියයි. ඔහුට දඬුවම් කළ යුතුයි." රජු, අමාත්‍යවරයාගේ කීම අසා, සුධම්ම වෙළෙන්දාට මරණ දඬුවම නියම කළේය. මෙය ඇසූ ජනතාව මහත් සේ කම්පා වූහ. ඔවුන් රජුගේ මාලිගාව ඉදිරිපිට රැස්වී, සුධම්ම වෙළෙන්දාගේ ධර්මිෂ්ඨකම හා යහපත් ගුණාංග පිළිබඳව සාක්ෂි දුන්හ. ඔවුන් රජුට කන්නලව් කළේ, සුධම්ම වෙළෙන්දා නිවැරදි බවත්, ඔහුව නිදහස් කරන ලෙසත්ය.

රජු, ජනතාවගේ කන්නලව් අසා, සුධම්ම වෙළෙන්දා මාලිගාවට කැඳවා, ඔහුගෙන් ප්‍රශ්න කළේය. සුධම්ම වෙළෙන්දා, රජුට සියල්ල පැවසුවේය. ඔහු කිසි දිනෙක අසාධාරණයක් නොකළ බවත්, ධර්මයෙන් කටයුතු කළ බවත්, අමාත්‍යවරයාගේ දුෂ්ට උපදෙස් නිසා තමාට මෙවැනි තත්වයක් උදාවූ බවත් පැවසීය. රජු, සුධම්ම වෙළෙන්දාගේ අවංකකම හා ධර්මිෂ්ඨකම ගැන සතුටු විය. ඔහු අමාත්‍යවරයාගේ දුෂ්ටකම තේරුම් ගත්තේය. රජු, අමාත්‍යවරයාට දඬුවම් කළ අතර, සුධම්ම වෙළෙන්දාට සියලු දේ නැවත ලබා දුන්නේය. එපමණක් නොව, සුධම්ම වෙළෙන්දාට රාජ්‍යයේ අග්‍රාමාත්‍ය ධුරයද පිරිනැමීය. සුධම්ම වෙළෙන්දා, අග්‍රාමාත්‍ය ධූරයේ සිටද ධර්මයෙන්, ත්‍යාගශීලීව, ජනතාවට සේවය කළේය. රාජධානිය සශ්‍රීක හා සුවපත් විය.

බෝසතාණන් වහන්සේ, මේ ආත්ම භාවයේදී, ධර්මිෂ්ඨභාවය, ත්‍යාගශීලීභාවය, හා සත්‍යවාදී බව යන ගුණාංගයන් බිහි කළහ. දුෂ්ටකම්, ඊර්ෂ්‍යාව, අසත්‍යය යන ඒවායේ විපාක කොතරම් භයානකද යන්නත්, ධර්මයේ පිහිටීම කොතරම් ශ්‍රේෂ්ඨද යන්නත් මේ කතාවෙන් පැහැදිලි වේ.

“ධර්මිෂ්ඨකම, ත්‍යාගශීලීභාවය, හා සත්‍යවාදී බව යන ගුණාංගයන්, කොතරම් දුෂ්කරතා පැමිණියද අතහැර නොදැමිය යුතුය. අසත්‍යය හා ඊර්ෂ්‍යාව, කොතරම් බලවත් වුවද, අවසානයේ විනාශයට පත්වේ.”