මහා ධම්මපාල ජාතකය (Mahā-Dhamma-pāla Jātaka)
මහා ධම්මපාල ජාතකය
ඉතා ඈත අතීතයේ, බරණැස් නුවර රජකම් කළ මහත් ධර්මිෂ්ඨ රජ කෙනෙකු විය. උන්වහන්සේගේ රාජධානිය පුරා සදාචාරය, සාධාරණය සහ අනුකම්පාව රජ කළේය. රජතුමාගේ එකම පුත්රයා වූයේ මහා ධම්මපාල කුමරුන්ය. කුමාරයා සිය පියාගේ ගුණාංගයන් මෙන්ම ධර්මය කෙරෙහි අසීමිත භක්තියක්ද දැක්වීය. ඔහු ධර්මය පිළිබඳව ගැඹුරු දැනුමක් ලබා සිටි අතර, සැම විටම සත්යය, දයාව සහ අහිංසාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේය.
දිනක්, මහා ධම්මපාල කුමරුන් සිය රජ මාළිගයේ උයනෙහි සක්මන් කරමින් සිටියේය. හිරු එළිය රන්වන් පැහැයෙන් උයන පුරා පැතිරී තිබුණු අතර, විවිධ මල් වර්ගවල සුවඳ වාතලය පුරාම පැතිරී තිබිණි. කුමාරයාගේ සිතෙහි සාමයක්, සතුටක් තිබුණද, ඔහු යම්කිසි ගැඹුරු සිතුවිල්ලක ගිලී සිටියේය. එකෙණෙහිම, ඔහු දුටුවේය විශාල නාගයෙකු, එහි සිරුර මැණික් වලින් දිදුලන අතර, එහි දෑස් ගිනි පුපුරු සේ දිස් විය. නාගයා කුමරුන් දෙසට ළඟා වූයේය.
“මහා ධම්මපාල කුමරුනි,” නාගයා ගැඹුරු, ගර්ජනාකාරී හඬින් කීවේය. “මම නාගලෝකයේ රජු වෙමි. මම ඔබගේ ධර්මිෂ්ඨකම සහ අනුකම්පාව ගැන අසා ඔබ දැකීමට පැමිණියෙමි.”
කුමාරයා කිසිදු බියක් සැකක් නොමැතිව නාග රජුට පිළිතුරු දුන්නේය. “නාග රජතුමනි, ඔබගේ පැමිණීමට ස්තූතියි. මාගේ ධර්මය යනු මගේ සිතෙහි ඇති දෙයකි, එය සැම විටම සියලු සත්ත්වයන්ට යහපතක් උදෙසා ක්රියා කිරීමට මට මග පෙන්වයි.”
නාග රජු කුමරුන්ගේ අවංකකම ගැන සතුටු විය. ඔහු මෙසේ කීවේය, “කුමරුනි, මම ඔබෙන් එක් දෙයක් ඉල්ලා සිටීමට පැමිණියෙමි. මගේ නාග ලෝකයේ, මාගේ දියණිය, නාගකන්යා, ඉතා රෝගාතුරව සිටී. ඇයට සුව වීමට නම්, මාගේ නාග මලේ යනුවෙන් හඳුන්වන අතිශය දුර්ලභ මලක් අවශ්ය වේ. මෙම මල ඇත්තේ හිමාල කඳුකරයේ, දුෂ්කර ගල්තලාවක, මාරාන්තික සර්පයන් රැසක් විසින් ආරක්ෂා කරනු ලබන ස්ථානයක ය. මා විසින් එය ලබා ගැනීමට බොහෝ උත්සාහ කළද, එය අසාර්ථක විය.”
මහා ධම්මපාල කුමරුන් කිසිදු පැකිලීමකින් තොරව පැවසුවේය. “නාග රජතුමනි, මා අනුකම්පාව අතහැරිය නොහැක. මාගේ ජීවිතය අන් අයගේ දුක නිවාලීමට කැප වී ඇත. මම නාග මල ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරමි.”
නාග රජු කුමරුන්ගේ ධෛර්යය හා දයාව ගැන මවිත විය. ඔහු කුමරුන්ට මාර්ගය පෙන්වා දී, ආරක්ෂාව සඳහා අද්භූත බලයක් ලබා දුන්නේය. කුමරුන් සිය ගමන ආරම්භ කළේය. ඔහු බරණැස් නුවර හැර ගියේය, ඔහුගේ සිතෙහි ඇත්තේ නාගකන්යාගේ සුවය පමණි.
ගමන ඉතා දුෂ්කර විය. කුමරුන් ඝන වනාන්තර, ගිනි කඳු, සහ මාරාන්තික ගංගා තරණය කළේය. ඔහුට කරුණු සහ විෂ සහිත කෘමීන්ගෙන්ද, මෘගයන්ගෙන්ද, දරුණු රෝගවලින්ද පීඩා වින්දෝය. නමුත් ධර්මය ඔහුට ශක්තිය දුන්නේය. ඔහු සියලු දුෂ්කරතාවලට මුහුණ දුන්නේ ධෛර්යය සහ සහනයෙනි.
අවසානයේ, කුමරුන් හිමාල කඳුකරයට ළඟා විය. එහි ශීතල සහ කඳුකරයේ උස ඔහුට අභියෝගයක් විය. ඔහු අප්රිකානු වනාන්තරවලට වඩා දුෂ්කර කඳුකර ගල්තලාවන් මතට නැඟීමට පටන් ගත්තේය. ගුරුත්වයට එරෙහිව, තියුණු ගල් මත, ගැඹුරු අගාධ අසල ඔහු ගමන් කළේය.
අවසානයේ, ඔහු දුටුවේය: මාගේ නාග මල. එය ගල් තලාවක මුදුනේ, මැණික් වලින් දිදුලන, ගිනි පුපුරු සේ දිස්වන, මාරාන්තික සර්පයන් රැසක් විසින් ආරක්ෂා කරනු ලබන ස්ථානයක පිහිටා තිබිණි. සර්පයන් කුමරුන් දෙසට ගර්ජනා කරමින්, විෂ සොල්මන් කරමින් ළඟා වූහ.
“තරුණයා,” ප්රධාන සර්පයා ගොරවන හඬින් කීවේය. “මෙහි පැමිණෙන්න එපා! මෙය අපගේ ආරක්ෂිත ස්ථානයයි. අපගේ මල ඔබට අයිති නැත. ඔබට මිය යාමට අවශ්යද?”
මහා ධම්මපාල කුමරුන් කිසිදු බියක් නොදැක්වීය. ඔහු සාමකාමී ස්වරයෙන් මෙසේ කීවේය. “මාරාන්තික සර්පයන්ගේ රජතුමනි, මාගේ පැමිණීම ඔබට කරදරයක් වී නම්, මා කනගාටු වෙමි. නමුත් මාගේ අරමුණ අතිශයින්ම ශ්රේෂ්ඨය. නාගලෝකයේ රජුගේ දියණිය දරුණු රෝගයකින් පෙළේ. ඇයට සුවය ලබා දීම සඳහා මෙම මල මා වෙත අවශ්ය වී ඇත. මාගේ ජීවිතය අන් අයගේ දුක නිවාලීමට කැප වී ඇත. ඔබගේ සර්ප බලය ගැන මා දන්නෙමි, නමුත් මාගේ ධර්මය සහ අනුකම්පාව මාගේ බලයයි.”
සර්පයන් කුමරුන්ගේ අවංකකම සහ ධෛර්යය ගැන පුදුමයට පත් විය. ඔවුන් අන්යෝන්ය වශයෙන් සාකච්ඡා කළහ. ප්රධාන සර්පයා නැවතත් කීවේය. “තරුණයා, ඔබගේ ධර්මය ඇත්තෙන්ම ප්රශංසනීයයි. අපි ඔබගේ සාධුකම් පරීක්ෂා කර ඇත්තෙමු. ඔබ නියම ධර්මිෂ්ඨ ය. අපි ඔබට මෙම මල දීමට සතුටු වන්නෙමු. නමුත් එය පහසුවෙන් ලබා ගත නොහැකිය. ඔබ අපගේ පරීක්ෂණය