කණ්ඨක ජාතකය

කණ්ඨක ජාතකය

කටු, රළු, හා අඳුරු කැලෑවක, ඝන වනාන්තරයක, මහා වෘක්ෂයන්ගේ අතු අතරින් හිරු එළිය බිඳි බිඳි වැටෙන තැනක, කණ්ඨක නම් වූ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ මුවෙකු ලෙස උපත ලැබූහ. උන්වහන්සේගේ ශරීරය සුදු පැහැයෙන් දිදුළි අතර, බෙල්ලෙහි කළු පැහැති ලපයක් තිබීමෙන් උන්වහන්සේට 'කණ්ඨක' යන නාමය ලැබුණි. කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ ඉතා සිහින්, රූමත්, සහ වේගවත් සතෙකි. උන්වහන්සේගේ ඇස් දෙක විශාල, කළු, සහ කාරුණික වූ අතර, එම ඇස් වලින් උන්වහන්සේගේ නිර්මල හදවත පිළිබිඹු විය. කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ ජීවිතය සාමකාමී හා සරල එකක් විය. උන්වහන්සේ දිනපතා වනාන්තරයෙහි සැරිසරා, ඖෂධ පැළෑටි සහ සුදුසු කොළ ආහාරයට ගත්හ. වනාන්තරයේ අනෙකුත් සතුන් උන්වහන්සේට ගරු කළ අතර, උන්වහන්සේගේ කරුණාවන්ත ස්වභාවය නිසාම සියලු දෙනා උන්වහන්සේට ආදරය කළහ.

එදින, සුපුරුදු පරිදි කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ වනාන්තරයේ සැරිසරා යමින් සිටියහ. හදිසියේම, දුර සිට ඝෝෂාවක් ඇසුණි. කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ සිහින් කන් පෙළ ඒ ඝෝෂාවට යොමු විය. එය සාමාන්‍ය ඝෝෂාවක් නොවන බව උන්වහන්සේ වටහා ගත්හ. "මෙය කුමක්ද? මෙම ඝෝෂාව කිසිසේත් සාමකාමී නොවේ" යනුවෙන් උන්වහන්සේ සිතූහ. කුතුහලයත්, සුළු බියත් මුසු වූ හැඟීමකින් යුතුව, උන්වහන්සේ ඝෝෂාව එන දෙසට සෙමින් ගමන් කළහ. ඝෝෂාව වැඩි වෙද්දී, එය මිනිසුන්ගේ කෑගැසීම් හා තුවක්කු වල ශබ්දය බව කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ වටහා ගත්හ. මානව ලෝකයේ සිදුවීම් දෙස බැලීමට උන්වහන්සේට සැමවිටම ඉඩකඩ ලැබී තිබුණි, නමුත් මෙවැනි ඝෝෂාවක් සහ කලබලයක් දැකීම උන්වහන්සේට අළුත් අත්දැකීමක් විය.

තව දුරටත් ඉදිරියට යන විට, කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ දුටුවේ මහා යුද්ධයක් සිදුවෙමින් පවතින බවයි. රජුගේ සේනාව සහ සතුරන්ගේ සේනාව අතර දරුණු සටනක් පැවතුනි. රණශූරයන් එකිනෙකාට පහර දෙමින්, විනාශය සිදු කරමින් සිටියහ. "ආහ්! මෙම මිනිසුන් කොතරම් දරුණුද! තම සහෝදරයන්ට මෙතරම් වධ හිංසා කරන්නේ කෙසේද?" කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ කම්පාවට පත් වූහ. එහිදී, උන්වහන්සේ දුටුවේ, එක් රණශූරයෙක්, "කණ්ඨක" නම් වූ, ඔහුගේ අශ්වයා මත හිඳගෙන, රණබිමේ මධ්‍යයේ සිටින බවයි. මෙම කණ්ඨක රණශූරයා ඉතා ධෛර්ය සම්පන්න වූ අතර, ඔහුගේ අශ්වයා ද ඉතා වේගවත් හා ශක්තිමත් විය. නමුත්, ඔහු සටනේදී සුවිශේෂී දක්ෂතාවයක් පෙන්වූයේ නැත. ඒ වෙනුවට, ඔහු තම අශ්වයාට නිරන්තරයෙන්ම පහර දෙමින්, දරුණු ලෙස පන්නමින් සිටියේය. අශ්වයා වෙහෙසට පත් වී, වේදනාවෙන් කෑගසමින් සිටියේය.

කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේට මේ දර්ශනය දරාගත නොහැකි විය. "පව්! පව්! මෙම අසරණ සතාට කොතරම් දුකක්ද! තමන්ගේ අයිතිකරුගෙන් මෙතරම් වධ හිංසා විඳින්නේ කෙසේද?" යනුවෙන් උන්වහන්සේ කල්පනා කළහ. උන්වහන්සේගේ හදවත කරුණාවෙන් පිරී ගියේය. රණබිමේ අතරමං වූ, වෙහෙසට පත්, සහ වේදනාවෙන් සිටි අශ්වයා දෙස බලා, කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ තීරණය කළහ. "මම මෙම අසරණ සතාට උදව් කළ යුතුයි."

උන්වහන්සේ තම සිහින්, සුදු ශරීරය සමග, වේගයෙන් රණබිම දෙසට දිව ගියහ. උන්වහන්සේගේ පැමිණීම නිසා රණබිමේ කලබලය තවත් වැඩි විය. සෙබළුන් පුදුමයෙන් උන්වහන්සේ දෙස බලා සිටියහ. කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, සෙබළුන් ගණනකට හසු නොවී, සෘජුවම අසරණ අශ්වයා වෙත ළඟා වූහ. අශ්වයා, කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ පැමිණීමත් සමග, තමාට යම්කිසි සහනයක් ලැබෙනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු විය. කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, තම මෘදු මුඛයෙන් අශ්වයාගේ හිස අතගා, උන්වහන්සේගේ කරුණාවන්ත බැල්මෙන් අශ්වයාට සැනසුම ලබා දුන්හ. "ප්‍රිය මිත්‍රයා, බිය නොවන්න. මම ඔබට උදව් කරන්නට ආවෙමි." යනුවෙන් උන්වහන්සේ අශ්වයාට සැනසුම් වදන් පැවසූහ.

එවිට, රණශූර කණ්ඨක, ඔහුගේ අශ්වයා වෙත ළඟා වූවේය. ඔහු තම අශ්වයාගේ වෙහෙස සහ වේදනාව දෙස බැලුවේ නැත. ඒ වෙනුවට, ඔහු කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ දෙස කෝපයෙන් බැලුවේය. "නොපෙනෙන සතෙක්! මාගේ අශ්වයා වෙත පැමිණෙන්නේ කෙසේද? මේවා මගේය!" යනුවෙන් ඔහු කෑගැසුවේය. ඔහු තම කඩුව ඔසවා කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේට පහර දීමට උත්සාහ කළේය.

නමුත්, කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, මානව කඩුවක පහරකට යටත් වන සතෙකු නොවීය. උන්වහන්සේ, තම ශක්තියෙන් සහ වේගයෙන්, රණශූර කණ්ඨකගේ පහර පැහැර හරවා, අශ්වයා බේරාගෙන, රණබිමෙන් ඉවතට දිව ගියහ. උන්වහන්සේගේ වේගය අතිශයින්ම විශ්මිත විය. සෙබළුන්, රජු, සහ සතුරන් සියලු දෙනාම පුදුමයෙන් කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ දිව යන දෙස බලා සිටියහ. උන්වහන්සේගේ සුදු පැහැති ශරීරය, ඝන වනාන්තරයේ කොළ අතරින්, වේගයෙන් අතුරුදහන් විය.

කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, අසරණ අශ්වයා රැගෙන, වනාන්තරයේ ඈත ඝන පෙදෙසකට ගොස්, එහිදී අශ්වයාට සුවපත් වීමට ඉඩ දුන්හ. උන්වහන්සේ තම ඖෂධ පැළෑටි වලින් අශ්වයාට ආහාර ලබා දුන්හ. දින කිහිපයක් යන විට, අශ්වයා සුවපත් විය. එහි ශරීරය යථා තත්ත්වයට පත් විය. එහි ඇස් වල නැවතත් ජීවය පැමිණියේය. අශ්වයා, කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේට ස්තුති කරනවාක් මෙන්, උන්වහන්සේගේ මුහුණට මුහුණ ලා, තම හිස ළං කළේය. "ප්‍රිය මිත්‍රයා, ඔබ දැන් සුවපත්. ඔබට නිදහසේ යාමට කාලය පැමිණ ඇත." යනුවෙන් කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ පැවසූහ.

අශ්වයා, කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ අණට කීකරු වී, තමන්ගේ මාර්ගයට ගියේය. කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, නැවතත් වනාන්තරයේ තම සාමකාමී ජීවිතය ගත කළහ. නමුත්, මානව ලෝකයේ සිදුවන දුක්ඛිත සිදුවීම්, විශේෂයෙන්ම සතුන් කෙරෙහි දක්වන අමානුෂික ක්‍රියා, උන්වහන්සේගේ සිහියට නිතරම නැගුනි. උන්වහන්සේ, තමන්ගේ ජීවිතයේ සෑම අවස්ථාවකදීම, අසරණ සතුන්ට උපකාර කිරීමේ අධිෂ්ඨානය තව තවත් තදින්ම තහවුරු කර ගත්හ.

කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ මෙම ක්‍රියාව, සතුන් කෙරෙහි දක්වන කරුණාව, ධෛර්යය, සහ අනුකම්පාව පිළිබිඹු කරයි. උන්වහන්සේ, කිසිදු බියකින් හෝ පසුබෑමකින් තොරව, අසරණ සතෙකුට උපකාර කිරීමට ඉදිරිපත් වූ අතර, එමගින් තමන්ගේ බෝධිසත්ත්ව ගුණයන් තවදුරටත් වර්ධනය කර ගත්හ. මානව ලෝකය කොතරම් දුෂ්ට වුවත්, කණ්ඨක බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ හදවතේ තිබුණේ කරුණාව හා දයාව පමණි. උන්වහන්සේ, තම ජීවිතය අන් අයට උපකාර කිරීම වෙනුවෙන් කැප කළහ.

කණ්ඨක ජාතකයේ කතාවෙන් ලැබෙන පණිවිඩය නම්, අප කවුරුන් වුවද, අපට හැකි පමණින් අසරණ සතුන්ට උපකාර කළ යුතු බවයි. සතුන් ද අපේ මෙන් ජීවීන් වන අතර, ඔවුන්ට ද වේදනාව, දුක, සහ සතුට දැනේ. එබැවින්, අපි ඔවුන්ට දයාවෙන්, කරුණාවෙන්, හා ගෞරවයෙන් සැලකිය යුතුය.

බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ මෙම ජාතකයේදී බුද්ධිමත් භාවය (ප්‍රඥාව) බිදුවක් වඩවන ලද්දේ, අසරණ සතෙකුට උපකාර කිරීමේදී ඇතිවන ඥාණය සහ අවබෝධය තුළිනි.