ප්‍රඥාවන්ත ගෝරිල්ලා

ප්‍රඥාවන්ත ගෝරිල්ලා

පුරාතනයේ, ඉන්දියාවේ විශාල වනාන්තරයක් මැද, ගංගා නදිය මගින් පෝෂණය වූ සරුසාර බිම් පෙදෙසක, ‘කීර්තිපුර’ නම් වූ රමණීය නුවරක් විය. එම නුවර රජ කළේ ධර්මිෂ්ඨ හා ප්‍රඥාවන්ත රජෙක් වන ‘කීර්තිසේන’ නම් රජෙකි. එතුමාගේ රාජ්‍ය කාලය තුළ, රට සශ්‍රීකත්වයෙන් හා සාමයෙන් පිරිපුන්ව පැවතුණි. දිනක්, රජ මාළිගාවේ සුවිශේෂී සිදුවීමක් සිදුවිය. රජුගේ අග මෙහෙසිය, ‘සුධම්මා’ නම් වූ ලලිතාංගි රූමතිය, ‘බෝධිසත්වයන්’ වහන්සේ දරුවකු ලෙස පිළිසිඳ ගත්තාය. මෙම ගැබ් தரிශනය රජතුමාට හා සෙසු අයට මහත් සතුටක් ගෙන දුන්නේය. උපත ලබන දරුවා බෝසතාණන් වහන්සේ බව සැනෙකින්ම ඔවුහු දැන ගත්හ.

වසර කිහිපයක් ගතවිය. බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ‘ප්‍රඥාකුමාර’ නමින් හැඳින්වූ අතර, අතිශයින්ම බුද්ධිමත් හා අවබෝධයෙන් පිරිපුන් දරුවෙකු ලෙස හැදී වැඩුණි. එතුමාණන්ගේ ප්‍රඥාව හා දක්ෂතාව කුඩා කල සිටම කැපී පෙනුනි. විවිධ විද්‍යාවන්, ශිල්පීන්, හා තර්ක ශාස්ත්‍රය පිළිබඳව එතුමාණන් දැක්වූ තීක්ෂ්ණ ඥාණය, රජතුමාටත්, සෙසු රාජ සභාවටත් මහත් පුදුමයක් විය. රජු, ප්‍රඥාකුමාරයන්ට රාජ්‍ය පාලනය පිළිබඳ සියලු අංග ඉගැන්වූ අතර, යුධ ශිල්පය, නීති රීති, ධර්මය, හා ප්‍රජාව සමඟ කටයුතු කරන ආකාරය පිළිබඳවද පළපුරුද්දක් ලබා දුන්නේය. ප්‍රඥාකුමාරයන්, සියල්ල ඉතා ඉක්මනින් උගෙන ගත් අතර, පියාණන්ගේ බුද්ධිය හා ධර්මිෂ්ඨකම පරදවන තත්වයට පත් විය.

කීර්තිපුර රාජධානිය, ප්‍රඥාකුමාරයන්ගේ දක්ෂ හා ප්‍රඥාවන්ත නායකත්වය යටතේ තවත් ශ්‍රීඝ්‍රයෙන් දියුණු විය. ප්‍රජාව සතුටින් හා සුවෙන් ජීවත් වූහ. අසල්වැසි රාජ්‍යයන් සමඟ මිත්‍රශීලී සබඳතා ගොඩනඟා ගත් අතර, සාමය හා සමඟිය පළාත පුරා පැතිර ගියේය. රාජ්‍යයේ සම්පත් පරිපාලනය සුවිශේෂී අයුරින් සිදු වූ අතර, දුප්පත් හා අසරණ ජනතාවට සහනයක් ලැබුණි.

දිනක්, කීර්තිපුර රාජධානියට විශාල තර්ජනයක් එල්ල විය. සීමාව අසල ‘කෝලාහල’ නම් වූ කෲර හා ආත්මාර්ථකාමී රජෙක්, තම සේනාව සමඟ කීර්තිපුර ආක්‍රමණය කිරීමට සූදානම් විය. කෝලාහල රජු, අතිශයින්ම බලකාමී වූ අතර, අන් රාජ්‍යයන් තම අණ සැලසීමට පෙළඹවීමට උත්සාහ කළේය. කීර්තිපුර රාජ සභාව මෙහි වග වට කලබල විය. රජ කීර්තිසේන වයෝවෘද්ධ වූ බැවින්, ප්‍රඥාකුමාරයන් තම පියාණන් වෙනුවෙන් රාජ්‍ය පාලනය භාර ගත්තේය. ප්‍රඥාකුමාරයන් තම හමුදාව සූදානම් කළ අතර, ධෛර්ය සහගත වශයෙන් යුද්ධයට සූදානම් විය. කෙසේ වුවද, ප්‍රඥාකුමාරයන් යුද්ධය ලෙස ප්‍රජාව තවත් දුකට පත් කිරීමට අකමැති විය. එබැවින්, තම ප්‍රඥාව භාවිතා කිරීමට තීරණය කළේය.

ප්‍රඥාකුමාරයන් විශේෂ අශ්ව රථයක් සිටුවා, තම හමුදාව විසින් දෙවන පෙළ තබා, තනිවම කෝලාහල රාජධානියේ ድንበር කරා යන ලෙස තීරණය කළේය. ඔහු තම සමීප වෙළෙන්දන් දෙදෙනෙකු සමඟ ගමන් කළේය. කෝලාහල රජු තම විශාල හමුදාව සමඟ ප්‍රඥාකුමාරයන් එන අයුරු දුටුවේය. කෝලාහල රජු සිනා සෙමින් ‘අද කීර්තිපුර අප අතට පත්වෙන දිනය යි!’ යි කීවේය. ප්‍රඥාකුමාරයන් කෝලාහල රජු ඉදිරියට ගොස්, ‘කෝලාහල රජුනි, තොප අප රාජ්‍යයට ආක්‍රමණය කිරීමට කෙලෙස ධෛර්ය කළා ද?’ යි ඇසීය. කෝලාහල රජු ‘බාල තරුණ කුමාරයා, තොප තනිව පැමිණියේ කෙලෙස ද? තොප අද මියැදෙන දිනය යි!’ යි ප්‍රකාශ කළේය.

ප්‍රඥාකුමාරයන් සන්සුන් වශයෙන් ‘කෝලාහල රජුනි, යුද්ධය යනු ප්‍රජාව විනාශ කිරීම නොවේ. අද අපි තර්ක කිරීම අතර වඩා බලවත් කවුද කියා තීරණය කරමු.’ යි කීවේය. කෝලාහල රජු ‘තොප කතා කරන්නේ තර්ක පිළිබඳව ද? අප තර්ක කරන්නේ කඩුව ලෙස බලවත් කවුද කියා තීරණය කිරීමට යි!’ යි කෝප විය. ප්‍රඥාකුමාරයන් ‘නොවේ. අද අපි තර්ක කිරීම අතර ප්‍රඥාව කවුද කියා තීරණය කරමු.’ යි නැවතත් කීවේය.

කෝලාහල රජු ‘හොඳයි, තොප ප්‍රඥාව පෙන්වීමට කැමති නම්, අපි තර්ක කරමු. මෙහි තවත් රාජ්‍ය පාලකයන් ද ඇත. ඔවුන් තීරණය කරාවි.’ යි කීවේය. ප්‍රඥාකුමාරයන් ‘හොඳයි. එසේ නම්, අපි පළමු තර්කය ආරම්භ කරමු. ‘අප රාජ්‍ය පාලනය කිරීම වඩා හොඳ තැන කවුද?’ යි ප්‍රඥාකුමාරයන් ඇසීය. කෝලාහල රජු ‘අප නො අනුමානය. අප නො අනුමානය අප නො අනුමානය අප රාජ්‍ය පාලනය කිරීම වඩා හොඳ තැන ‘ යි කීවේය. ප්‍රඥාකුමාරයන් ‘ අප රාජ්‍ය පාලනය කිරීම වඩා හොඳ තැන ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘ ‘