กุมารชาดก (ครั้งที่ 2)

กุมารชาดก (ครั้งที่ 2)

นานมาแล้ว ในยุคสมัยที่พระโพธิสัตว์ทรงบำเพ็ญพระบารมีเป็นพระกุมารผู้ทรงปัญญา ในนครพาราณสีอันรุ่งเรือง มีพระราชาพระนามว่าพระเจ้าพรหมทัต ทรงครองราชสมบัติด้วยทศพิธราชธรรม ทว่า แม้พระองค์จะทรงมีพระมเหสีอันงดงาม และพระโอรสอันเป็นที่รัก พระองค์ก็ยังทรงกังวลถึงอนาคตของอาณาจักร

พระมเหสีของพระเจ้าพรหมทัตทรงพระนามว่าพระนางโกศล เป็นสตรีผู้ทรงคุณธรรมและมีพระสิริโฉมงดงามยิ่งนัก ทรงเป็นที่รักของพระสวามีและประชาชน วันหนึ่ง พระนางทรงพระครรภ์แก่ใกล้คลอด พระเจ้าพรหมทัตทรงปีติยินดีเป็นอย่างยิ่ง ทรงปรารภว่าหากพระโอรสที่ประสูตมามีปัญญาสามารถก็คงจะดี

เมื่อถึงกำหนด พระนางโกศลก็ประสูติพระกุมารอันน่ารัก พระกุมารทรงมีพระวรกายสมบูรณ์แข็งแรง พระพักตร์ผ่องใสราวกับดวงจันทร์ยามเพ็ญ พระเจ้าพรหมทัตทรงมีความสุขล้นพ้น ทรงพระราชทานนามแก่พระกุมารว่า "กุมาร" ทรงตั้งพระทัยว่าหากกุมารทรงเจริญวัยขึ้นมาและมีสติปัญญาเฉลียวฉลาด ก็จะทรงมอบราชสมบัติให้ปกครองต่อไป

วันเวลาล่วงเลยไป กุมารทรงเจริญวัยขึ้นอย่างรวดเร็ว พระองค์ทรงมีพระรูปโฉมงดงามยิ่งนัก ทรงฉลาดเฉลียว เฉลียวฉลาดเกินวัย ทรงใฝ่ในการเรียนรู้ ทรงศึกษาศิลปศาสตร์วิทยาการต่างๆ จนแตกฉาน พระราชาทรงปลื้มปิติในพระโอรสทุกวัน

แต่แล้ว วันหนึ่ง ความเศร้าโศกก็บังเกิดขึ้นในพระราชวัง. พระนางโกศล พระมารดาผู้เป็นที่รัก ทรงประชวรหนัก. แม้หมอหลวงจะพยายามรักษาอย่างไร ก็ไม่อาจยับยั้งโรคร้ายได้. พระนางโกศลทรงระลึกถึงความดีงามของพระโพธิสัตว์ในอดีตชาติ ซึ่งครั้งหนึ่งได้บำเพ็ญเพียรจนได้บรรลุธรรม. พระนางทรงมีความปรารถนาอันแรงกล้าที่จะได้เห็นพระโพธิสัตว์ในชาตินี้อีกครั้ง. ด้วยบุญบารมีที่ได้สั่งสมมา พระนางทรงทราบว่ามีทางเดียวที่จะรักษาพระนางได้ นั่นคือการนำ "แก้วสารพัดนึก" ซึ่งประดิษฐานอยู่ ณ ป่าหิมพานต์ มาถวาย. แก้วสารพัดนึกนี้มีพลังวิเศษ สามารถบันดาลให้สิ่งที่ปรารถนาเป็นจริงได้.

เมื่อทรงทราบถึงความปรารถนาอันสุดท้ายของพระมารดา กุมารทรงมีพระทัยเด็ดเดี่ยว. แม้พระองค์จะทรงพระเยาว์ แต่พระองค์ก็ไม่ทรงเกรงกลัวต่อภยันตรายใดๆ. พระองค์ทรงตัดสินใจที่จะเสด็จไปยังป่าหิมพานต์เพื่อนำแก้วสารพัดนึกมาถวายพระมารดา. พระเจ้าพรหมทัตทรงห้ามปรามอย่างสุดกำลัง. “ลูกรัก ลูกยังเยาว์นัก ป่าหิมพานต์นั้นเต็มไปด้วยภยันตราย สัตว์ร้ายนานาชนิด และมีผู้ไม่หวังดีอยู่มากมาย พ่อไม่สามารถให้ลูกไปเสี่ยงอันตรายเช่นนี้ได้”

แต่กุมารทรงยืนกราน. “พระเจ้าข้า ลูกทราบถึงภยันตราย แต่พระมารดาของลูกกำลังจะสิ้นพระชนม์ ลูกไม่สามารถอยู่เฉยได้ ลูกจะไปนำแก้วสารพัดนึกมาถวายพระมารดาให้จงได้” ความรักและความกตัญญูของกุมารนั้นยิ่งใหญ่เกินกว่าจะห้ามได้. พระเจ้าพรหมทัตทรงเห็นถึงความตั้งใจอันแน่วแน่ของพระโอรส จึงทรงจำยอม. พระองค์ทรงจัดเตรียมเสบียง ยุทธภัณฑ์ และข้าราชบริพารให้กุมารอย่างเต็มที่. กุมารทรงลาพระบิดาด้วยความเคารพ และออกเดินทางสู่ป่าหิมพานต์ พร้อมด้วยข้าราชบริพารผู้กล้าหาญ.

การเดินทางนั้นแสนยาวนานและยากลำบาก. พวกเขาต้องเผชิญกับป่าทึบ อากาศที่ร้อนจัด และความเหน็ดเหนื่อย. สัตว์ร้ายต่างๆ คอยคุกคามอยู่รอบด้าน. มีอยู่คราหนึ่ง พวกเขาต้องเผชิญหน้ากับช้างป่าที่ดุร้าย. ข้าราชบริพารแตกตื่น กุมารทรงนำทัพเข้าต่อสู้ด้วยพระองค์เอง. ด้วยพละกำลังและความกล้าหาญ พระองค์สามารถปราบช้างป่าได้สำเร็จ. ข้าราชบริพารต่างชื่นชมในพระปรีชาสามารถและพระเดชของกุมาร.

เมื่อเดินทางลึกเข้าไปในป่าหิมพานต์ พวกเขาได้พบกับฤๅษีตนหนึ่งกำลังบำเพ็ญพรตอยู่. ฤๅษีตนนั้นเป็นผู้มีญาณหยั่งรู้. เมื่อเห็นกุมาร ฤๅษีก็ทราบว่ากุมารกำลังตามหาสิ่งใด. ฤๅษีจึงกล่าวกับกุมารว่า “ดูกร กุมาร การเดินทางของเจ้ามาถึงจุดที่ต้องตัดสินใจครั้งสำคัญ. แก้วสารพัดนึกนั้นมิได้อยู่ที่ใดอื่น หากแต่อยู่ในใจของเจ้าเอง. ความปรารถนาอันบริสุทธิ์ที่จะช่วยชีวิตมารดาของเจ้า คือพลังอันยิ่งใหญ่ที่สุด. หากเจ้าตั้งมั่นในความดีงามนั้นอย่างไม่หวั่นไหว สิ่งที่เจ้าปรารถนาก็จะบังเกิดผล”

กุมารทรงพิจารณาคำพูดของฤๅษี. พระองค์ทรงครุ่นคิดอย่างลึกซึ้ง. หากแก้วสารพัดนึกนั้นอยู่ในใจ ก็หมายความว่าพลังวิเศษนั้นอยู่ที่ความตั้งใจอันแน่วแน่และความดีงามในจิตใจของพระองค์เอง. ความหวังที่พระมารดาจะหายประชวรนั้นมิได้ขึ้นอยู่กับวัตถุภายนอก หากแต่อยู่ที่ความรักและความเพียรของพระองค์.

กุมารทรงก้มกราบฤๅษี และกล่าวว่า “ท่านฤๅษีผู้ทรงปัญญา ลูกได้เข้าใจแล้ว. ลูกจะกลับไปหาพระมารดาด้วยหัวใจที่เปี่ยมด้วยความรักและความหวัง” กุมารทรงนำข้าราชบริพารเดินทางกลับนครพาราณสี. แม้จะมิได้แก้วสารพัดนึกมาด้วย แต่กุมารทรงเปี่ยมไปด้วยความมั่นใจ.

เมื่อกลับถึงพระราชวัง กุมารทรงตรงเข้าไปยังห้องบรรทมของพระมารดา. พระนางโกศลทรงอ่อนแอลงทุกที. กุมารทรงเข้าไปประคองพระมารดา และกล่าวด้วยน้ำเสียงที่เปี่ยมด้วยความรักและความหวังว่า “พระมารดา ลูกกลับมาแล้ว ลูกไม่สามารถนำแก้วสารพัดนึกมาถวายได้ แต่ลูกได้พบกับฤๅษีผู้ทรงปัญญา ซึ่งสอนให้ลูกรู้ว่า พลังแห่งการรักษาที่แท้จริงนั้นอยู่ที่ความรัก ความกตัญญู และความตั้งใจอันแน่วแน่ของลูก. ลูกขออุทิศชีวิตทั้งชีวิตเพื่อดูแลพระมารดา และจะภาวนาให้พระมารดาทรงหายจากโรคร้าย”

ทันทีที่กุมารทรงกล่าวจบ และทรงแสดงความรักและความห่วงใยอย่างสุดซึ้ง พระนางโกศลก็ทรงลืมตาขึ้น. แววพระเนตรที่เคยอ่อนแรงกลับมีประกายขึ้นมา. พระวรกายที่เคยอ่อนปวกเปียกก็เริ่มมีกำลังวังชา. ความเจ็บปวดที่เคยมีก็ค่อยๆ จางหายไป. ราวกับว่าพลังแห่งความรักของกุมารนั้นได้บันดาลให้พระมารดาหายจากอาการประชวร. พระเจ้าพรหมทัตทรงปีติยินดีจนน้ำพระเนตรไหล. พระองค์ทรงกอดกุมารไว้แน่น.

“ลูกรัก ลูกคือความภูมิใจของพ่อ! ลูกคือวีรบุรุษของอาณาจักรนี้! ลูกได้พิสูจน์แล้วว่า ความรักที่แท้จริงและความเพียรนั้น ยิ่งใหญ่กว่าสิ่งใดในโลก”

พระนางโกศลทรงหายจากอาการประชวร และกลับมามีพระพลานามัยสมบูรณ์ดังเดิม. พระกุมารทรงได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้มีบุญบารมีและทรงปัญญา. พระองค์ทรงเจริญวัยขึ้นอย่างมีคุณภาพ และในที่สุดก็ทรงสืบราชสมบัติต่อจากพระบิดา ทรงปกครองอาณาจักรด้วยความยุติธรรม และเป็นที่รักของประชาชนตลอดไป.

คติธรรม

ความกตัญญูและความรักที่มีต่อบุพการี สามารถบันดาลสิ่งมหัศจรรย์ให้เกิดขึ้นได้ พลังที่แท้จริงมิได้อยู่ที่วัตถุภายนอก แต่อยู่ที่จิตใจที่บริสุทธิ์ ความตั้งใจที่แน่วแน่ และการกระทำที่เต็มไปด้วยความเมตตา.

บารมีที่บำเพ็ญ

เนกขัมมบารมี (การออกจากเรือนเพื่อบำเพ็ญธรรม) และขันติบารมี (ความอดทนต่อความยากลำบาก).