สุมนชาดก

สุมนชาดก

ณ อาณาจักรที่รุ่งเรืองแห่งหนึ่ง นามว่า วิเทหะ มีพระราชาผู้ทรงธรรมนามว่า พระสุมนกุมาร พระองค์ทรงปกครองอาณาจักรด้วยความยุติธรรม และทรงมีพระทัยเปี่ยมด้วยเมตตา แต่ถึงกระนั้น พระองค์ก็ยังคงมีความปรารถนาอันแรงกล้าที่จะได้ครอบครองดอกบัวที่มีกลิ่นหอมอันเป็นเลิศ ซึ่งมีตำนานเล่าขานกันว่า เป็นดอกบัวที่บานเพียงครั้งเดียวในรอบพันปี และมีสรรพคุณวิเศษสามารถรักษาโรคภัยไข้เจ็บได้ทุกชนิด

วันหนึ่ง ขณะที่พระสุมนกุมารประทับอยู่บนราชบัลลังก์ พระองค์ก็ได้ยินเสียงเหล่าข้าราชบริพารกำลังซุบซิบกันถึงเรื่องราวของดอกบัวทิพย์ พระองค์ทรงได้ยินดังนั้น ก็เกิดความสนใจเป็นอย่างยิ่ง จึงทรงเรียกข้าราชบริพารเข้ามาถามไถ่

"พวกเจ้ากำลังพูดถึงสิ่งใดกัน" พระองค์ตรัสถาม

ข้าราชบริพารผู้หนึ่งกราบทูลว่า "ขอเดชะพระพุทธเจ้าค่ะ มีตำนานเล่าขานถึงดอกบัวทิพย์ ที่เกิดขึ้นเพียงครั้งเดียวในรอบพันปี ซึ่งมีกลิ่นหอมอันประเสริฐ และมีสรรพคุณวิเศษสามารถรักษาโรคภัยไข้เจ็บได้ทุกชนิด"

พระสุมนกุมารทรงได้ยินดังนั้น ก็ทรงพระเกษมสำราญเป็นอย่างยิ่ง พระองค์ทรงมีพระประสงค์จะตามหาดอกบัวนั้นให้จงได้ จึงมีรับสั่งให้เหล่าเสนาบดีระดมพลออกตามหาดอกบัวทิพย์ทั่วทั้งอาณาจักร

เหล่าเสนาบดีได้นำกำลังพลออกค้นหาดอกบัวทิพย์อย่างไม่ลดละ เป็นเวลาหลายปี แต่ก็ยังไม่พบเจอแม้แต่เงาของมัน ข่าวคราวเรื่องดอกบัวทิพย์ก็เริ่มเลือนหายไปตามกาลเวลา

จนกระทั่งวันหนึ่ง ขณะที่พระสุมนกุมารทรงประทับอยู่ ณ สวนดอกไม้ในพระราชวัง พระองค์ทรงสังเกตเห็นดอกบัวดอกหนึ่ง ซึ่งมีรูปทรง และสีสันคล้ายคลึงกับที่ได้ยินมา แต่กลิ่นของมันกลับไม่หอมเท่าที่คาดหวัง พระองค์ทรงรู้สึกผิดหวังเล็กน้อย แต่ก็ยังคงตรัสถามกับเหล่าคนสวน

"ดอกบัวดอกนี้มีชื่อว่าอะไร" พระองค์ตรัสถาม

คนสวนผู้หนึ่งกราบทูลว่า "ขอเดชะพระพุทธเจ้าค่ะ ดอกบัวดอกนี้มีชื่อว่า 'สุมน' เป็นดอกบัวที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติในสระแห่งนี้มานานแล้ว"

พระสุมนกุมารทรงได้ยินดังนั้น ก็พลันทรงตระหนักได้ถึงบางสิ่ง พระองค์ทรงพิจารณาถึงความปรารถนาอันแรงกล้าของพระองค์ ที่จะครอบครองดอกบัวทิพย์ แต่กลับลืมไปว่า สิ่งที่ประเสริฐที่สุด คือการรู้จักพอใจในสิ่งที่ตนมี และการเห็นคุณค่าของสิ่งธรรมดาสามัญ

พระองค์ทรงพิจารณาถึงดอกบัว 'สุมน' ที่อยู่ตรงหน้า ดอกบัวที่แม้จะไม่ได้หอมกรุ่นประเสริฐเท่าที่ทรงฝัน แต่ก็เป็นดอกบัวที่สวยงามตามธรรมชาติ และเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นจากความพยายามของเหล่าคนสวน

พระสุมนกุมารทรงมีพระทัยที่เบิกบานขึ้น พระองค์ทรงตัดสินพระทัยที่จะมอบความรัก และความใส่ใจให้กับดอกบัว 'สุมน' ดอกนี้แทนที่จะแสวงหาดอกบัวทิพย์อันเลือนรางอีกต่อไป พระองค์ทรงมีพระราชดำริว่า "สิ่งที่มีค่าที่สุด คือสิ่งที่เราได้ดูแล และทะนุถนอมด้วยใจของเราเอง"

หลังจากนั้น พระสุมนกุมารก็ทรงดูแลดอกบัว 'สุมน' ด้วยความรัก และเอาใจใส่ ดอกบัวก็ยิ่งเจริญงอกงาม และดูเหมือนว่าจะยิ่งมีกลิ่นหอมอบอวลมากขึ้นเรื่อยๆ จนเป็นที่ชื่นชมของทุกคน พระองค์ทรงสอนให้เหล่าประชาราษฎร์รู้จักเห็นคุณค่าของสิ่งที่ตนมี และรู้จักพอใจในชีวิต