มหาอุตตรชาดก

ณ กรุงพาราณสี อันรุ่งเรืองด้วยพระบารมีของพระโพธิสัตว์ที่เสวยพระชาติเป็นพระมหากษัตริย์ผู้ทรงธรรม มีเรื่องราวแห่งมหาอุตตรชาดกอันเป็นตำนานเล่าขานถึงคุณธรรมอันสูงส่งของพระโพธิสัตว์ที่ทรงบำเพ็ญมาแต่ครั้งอดีตกาล

มหาอุตตรชาดก

นานมาแล้ว ในยุคที่พระเจ้าพรหมทัตทรงครองราชสมบัติกรุงพาราณสี พระองค์ทรงเป็นกษัตริย์ผู้ทรงปรีชา สามารถปกครองอาณาประชาราษฎร์ด้วยทศพิธราชธรรม ทรงดำรงตนเป็นแบบอย่างอันดีงามแก่ปวงชน แต่ทว่า แม้ในยามที่บ้านเมืองสงบร่มเย็น ก็ยังมีเหล่าพาลชนผู้ประสงค์ร้ายแอบแฝงอยู่เสมอ

ครั้งหนึ่ง มีโจรผู้หนึ่งชื่อ “มหาอุตตร” ซึ่งเป็นโจรที่มีชื่อเสียงเลื่องลือไปทั่วแผ่นดินว่า มีฝีมือในการลักทรัพย์อันยอดเยี่ยม ร่ำรวยด้วยทรัพย์สมบัติจากการปล้นชิงจนยากจะประมาณได้ แต่มหาอุตตรนั้นกลับไม่เคยพอใจในสิ่งที่ตนมี และมักจะคิดหาหนทางในการเพิ่มพูนทรัพย์สมบัติของตนอยู่เสมอ

วันหนึ่ง มหาอุตตรได้วางแผนการอันแยบยลที่สุดในชีวิตของเขา เขาได้สืบทราบมาว่า พระราชาแห่งกรุงพาราณสีนั้น ทรงมีมหาปราสาทอันโอ่อ่า มีขุมทรัพย์มากมายเก็บซ่อนอยู่ภายใน และมีกองทหารองครักษ์คอยเฝ้าอย่างแน่นหนา แต่ถึงกระนั้น มหาอุตตรก็ยังเชื่อมั่นในฝีมือของตนเอง

เขาจึงได้ซ่องสุมพรรคพวกที่ไว้ใจที่สุด และทำการฝึกฝนอย่างหนัก เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการบุกเดี่ยวเข้าสู่พระราชวังยามราตรี วันเวลาผ่านไป จนถึงคืนที่มืดมิดที่สุดของเดือน มหาอุตตรจึงได้เริ่มออกเดินทาง

แสงจันทร์ เลือนรางราวกับจะหลบเลี่ยงภัยอันตรายที่กำลังจะเกิดขึ้น สายลมพัดหวีดหวิวเป็นเสียงกระซิบเตือนภัย สรรพสัตว์ในป่าใหญ่ต่างซุกตัวหลบซ่อน มีเพียงดวงตาของมหาอุตตรที่เปล่งประกายแห่งความมุ่งมั่น

เขาค่อยๆ ย่องเข้าไปใกล้กำแพงพระราชวัง ยามที่เหล่าทหารยามกำลังง่วงเหงาหาวนอน ด้วยความชำนาญ เขาปีนป่ายข้ามกำแพงเข้าไปได้อย่างเงียบเชียบราวกับเงา

ภายในพระราชวัง นั้นยิ่งใหญ่โอ่อ่าเกินกว่าที่เขาเคยจินตนาการไว้ เพดานสูงเสียดฟ้า ประดับประดาด้วยอัญมณีหลากสีที่สะท้อนแสงเทียนระยิบระยับ โถงทางเดินยาวเหยียดทอดตัวไปสู่ห้องต่างๆ แต่ละห้องล้วนมีทรัพย์สมบัติล้ำค่า

มหาอุตตรเดินสำรวจไปเรื่อยๆ ด้วยความระมัดระวัง เขาได้ยินเสียงฝีเท้าของทหารยามเดินผ่านไปมาเป็นระยะๆ แต่ด้วยความเร็วและความคล่องแคล่ว เขาก็สามารถหลบหลีกไปได้ทุกครั้ง

ในที่สุด เขาก็มาถึงห้องที่เขาเชื่อว่าเป็นที่เก็บสมบัติของพระราชา เมื่อเปิดประตูเข้าไป ภาพที่เห็นทำเอาเขาแทบหยุดหายใจ กองทองคำ กองเงิน กองอัญมณี และเครื่องประดับต่างๆ วางเรียงรายอยู่เต็มห้อง

“ฮ่าฮ่าฮ่า!” มหาอุตตรหัวเราะเบาๆ ด้วยความยินดี “ในที่สุด ความฝันของข้าก็เป็นจริง!”

เขารีบลงมือหยิบฉวยทรัพย์สมบัติใส่ถุงอย่างไม่รีรอ เขากระทำการอย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ จนกระทั่งถุงทองของเขามีน้ำหนักเกินกว่าที่เขาจะแบกไหว

แต่ในขณะที่เขากำลังจะขนสมบัติชิ้นสุดท้ายออกไปนั้นเอง พลันมีเสียงฝีเท้าดังขึ้นมาอีกครั้ง คราวนี้เป็นเสียงที่ใกล้เข้ามาอย่างรวดเร็ว

“ใครอยู่ตรงนั้น!” เสียงตะโกนดังขึ้น

มหาอุตตรตกใจจนตัวแข็ง เขาพยายามจะหลบหนี แต่ก็สายเกินไป ทหารองครักษ์หลายนายบุกเข้ามาในห้อง และจับกุมเขาไว้ได้

“เจ้าเป็นใคร! เข้ามาทำอันใดในพระราชวัง!” ทหารองครักษ์คนหนึ่งถามอย่างเกรี้ยวกราด

มหาอุตตรถูกนำตัวไปเข้าเฝ้าพระเจ้าพรหมทัต พระองค์ทรงทอดพระเนตรโจรผู้นี้ด้วยสายตาที่เปี่ยมด้วยความเมตตา

“เจ้าจงบอกเรามาว่า เหตุใดจึงได้บังอาจมาลักทรัพย์ในพระราชวังของเรา” พระองค์ตรัสถาม

มหาอุตตรคุกเข่าลงด้วยความหวาดกลัว “ข้าพระพุทธเจ้า... มหาอุตตร... เป็นโจรผู้มีชื่อเสียง... ข้าพระพุทธเจ้า... ต้องการทรัพย์สมบัติ... เพื่อให้ตนเองร่ำรวย... และมีอำนาจ...”

พระเจ้าพรหมทัตทรงพยักพระพักตร์ช้าๆ “เราเข้าใจในความปรารถนาของเจ้า แต่การได้มาซึ่งทรัพย์สมบัติด้วยการเบียดเบียนผู้อื่นนั้น เป็นหนทางที่ผิด”

“แต่... แต่ข้าพระพุทธเจ้า... ไม่รู้วิธีอื่น... ที่จะทำให้ร่ำรวยได้...” มหาอุตตรกล่าวด้วยเสียงสั่นเครือ

พระเจ้าพรหมทัตทรงแย้มพระสรวล “การได้มาซึ่งความร่ำรวยที่แท้จริงนั้น ไม่ได้อยู่ที่ปริมาณของทรัพย์สิน แต่อยู่ที่ความสุขและความสงบในจิตใจ การทำงานสุจริต การช่วยเหลือผู้อื่น และการสร้างบุญกุศลต่างหาก คือสิ่งที่ทำให้ชีวิตมีคุณค่า”

พระองค์ทรงตรัสต่อไป “เราจะไม่ลงโทษเจ้าด้วยความรุนแรง แต่เราจะให้โอกาสเจ้าได้พิสูจน์ตนเอง เราจะให้เจ้าทำงานในพระราชวังนี้ หากเจ้าตั้งใจทำงานด้วยความซื่อสัตย์และขยันขันแข็ง เราจะให้ทรัพย์สินแก่เจ้าตามสมควร”

มหาอุตตรได้ฟังดังนั้น ก็รู้สึกประหลาดใจอย่างยิ่ง เขาไม่เคยคิดว่าจะมีผู้ใดให้โอกาสแก่เขา เขาจึงก้มกราบแทบพระบาทของพระราชาด้วยความซาบซึ้ง

“ขอบพระทัย... พระเจ้าข้า... ข้าพระพุทธเจ้า... จะตั้งใจทำงาน... อย่างเต็มกำลัง...”

นับแต่วันนั้นเป็นต้นมา มหาอุตตรก็ได้เปลี่ยนชีวิตของตนเอง เขาตั้งใจทำงานรับใช้พระราชาอย่างเต็มกำลัง เขาทำงานทุกอย่างที่ได้รับมอบหมายด้วยความขยันขันแข็งและซื่อสัตย์ ไม่เคยย่อท้อต่อความเหนื่อยยาก

เขาช่วยงานในไร่นา ช่วยงานในครัว ช่วยงานดูแลสวน และช่วยเหลือประชาชนที่เดือดร้อน

วันเวลา ผ่านไปอย่างรวดเร็ว จากโจรผู้ร้ายกาจ มหาอุตตรได้กลายเป็นข้าราชบริพารที่ได้รับความไว้วางใจจากพระราชา

พระเจ้าพรหมทัตทรงสังเกตเห็นถึงความเปลี่ยนแปลงของมหาอุตตร ทรงเห็นถึงความตั้งใจจริงและความดีที่เขาได้กระทำ

ในวันสิ้นปี เมื่อพระราชาทรงประเมินผลการทำงานของเหล่าข้าราชบริพาร พระองค์ทรงเรียกมหาอุตตรเข้าเฝ้า

“มหาอุตตร” พระองค์ตรัส “เราได้เห็นการเปลี่ยนแปลงของเจ้า เจ้าได้พิสูจน์แล้วว่า เจ้าเป็นผู้ที่สามารถกลับตัวกลับใจได้”

“เราจึงขอมอบทรัพย์สินจำนวนหนึ่งแก่เจ้า เพื่อเป็นรางวัลในการทำงานของเจ้า และเพื่อเป็นทุนในการเริ่มต้นชีวิตใหม่”

พระเจ้าพรหมทัตทรงพระราชทานทรัพย์สินจำนวนมากแก่มหาอุตตร มากกว่าที่เขาเคยได้จากการปล้นชิงเสียอีก

มหาอุตตรได้รับทรัพย์สินนั้นด้วยความปลาบปลื้มใจ เขาขอบคุณพระราชาอย่างสุดซึ้ง

“ขอบพระทัย... พระเจ้าข้า... ข้าพระพุทธเจ้า... จะนำทรัพย์สินนี้... ไปสร้างประโยชน์... และไม่กลับไปทำผิดอีก...”

นับแต่นั้นมา มหาอุตตรก็ไม่ได้กลับไปเป็นโจรอีกเลย เขาใช้ทรัพย์สินที่ได้รับมาไปสร้างกิจการค้าขายที่สุจริต และประสบความสำเร็จเป็นอย่างดี เขากลายเป็นผู้มีอันจะกินและเป็นที่นับหน้าถือตาในสังคม

เขาไม่เคยลืมบุญคุณของพระเจ้าพรหมทัต และได้อุทิศตนช่วยเหลือสังคมในรูปแบบต่างๆ

เรื่องราว ของมหาอุตตรได้ถูกเล่าขานต่อๆ กันมา เป็นเครื่องเตือนใจให้ผู้คนได้ตระหนักว่า ไม่ว่าเราจะเคยทำผิดพลาดมากเพียงใด หากเรามีความตั้งใจจริงที่จะกลับตัว เราย่อมได้รับโอกาสเสมอ และการได้มาซึ่งทรัพย์สินหรือความสำเร็จด้วยความสุจริตย่อมมีความสุขและความภาคภูมิใจที่ยั่งยืนกว่า

พระโพธิสัตว์ในกาลครั้งนั้น ทรงแสดงให้เห็นถึงพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ ทรงมองเห็นความดีที่ซ่อนเร้นอยู่ในตัวของทุกคน และทรงมีพระปรีชาสามารถในการนำพาผู้อื่นไปสู่หนทางแห่งความดีงาม

คติธรรม

ความผิดพลาดในอดีตไม่ได้ตัดสินคุณค่าของคนในปัจจุบัน การให้อภัยและการให้โอกาสสามารถนำพาผู้คนไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นได้ และความสำเร็จที่แท้จริงนั้นเกิดจากการกระทำที่สุจริตและเปี่ยมด้วยคุณธรรม

บารมีที่บำเพ็ญ

เมตตาบารมี, กรุณาบารมี, และปัญญาบารมี