นกแขกเต้าสองพี่น้อง

นกแขกเต้าสองพี่น้อง

ในป่าใหญ่ที่เขียวชอุ่ม มีต้นมะม่วงใหญ่แผ่กิ่งก้านสาขาทั่วไป เป็นรังของนกแขกเต้าคู่หนึ่ง ซึ่งมีลูกน้อยอีกสองตัว นกตัวผู้เป็นนกแขกเต้าที่น่ารัก ฉลาด และมีจิตใจดีงาม ส่วนนกตัวเมียก็มีนิสัยขี้ขี้ขลาด หวาดระแวง และมักจะคิดในแง่ร้ายอยู่เสมอ

วันหนึ่ง พายุใหญ่พัดโหมกระหน่ำอย่างรุนแรง ต้นมะม่วงใหญ่ที่เคยเป็นที่พึ่งพิงของครอบครัวนก ก็ถูกพายุพัดจนหักโค่นลง ลูกนกทั้งสองตัวจึงต้องพลัดหลงกันไป

นกตัวผู้ถูกลมพัดพาไปตกในถ้ำอันมืดมิดและน่ากลัว ที่นั่นมีสัตว์ร้ายอาศัยอยู่มากมาย มันหวาดกลัวจนตัวสั่น แต่ด้วยความที่มันเป็นนกแขกเต้าผู้มีจิตใจกล้าหาญ มันจึงพยายามหาทางเอาชีวิตรอด “ข้าต้องหาทางกลับไปหาครอบครัวให้ได้” มันคิด

ในขณะเดียวกัน นกตัวเมียก็ถูกลมพัดไปตกอีกที่หนึ่ง ซึ่งเป็นบ้านของโจรป่าผู้ชั่วร้าย พวกโจรเห็นลูกนกตัวนี้ก็ดีใจ คิดว่าจะเอาไปเลี้ยงดูเป็นสัตว์เลี้ยงเพื่อความสนุกสนาน แต่พวกโจรก็มักจะพูดจาหยาบคายและส่งเสียงดังอึกทึก

วันเวลาผ่านไป ลูกนกทั้งสองตัวต่างเติบโตขึ้นภายใต้สภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน

ลูกนกตัวผู้ที่อาศัยอยู่ในถ้ำ ได้เรียนรู้ที่จะหลบหลีกและเอาตัวรอดจากสัตว์ร้าย มันได้ยินเสียงนกอื่นๆ ที่อาศัยอยู่ในป่าใกล้เคียง ซึ่งส่วนใหญ่เป็นนกที่มีพฤติกรรมดีงาม และมักจะพูดจาไพเราะ มีน้ำใจ “สวัสดีครับท่านผู้มีเกียรติ” “ขอให้ท่านจงมีความสุข” “มีอะไรให้ช่วยไหมครับ” เสียงเหล่านี้ค่อยๆ ซึมซับเข้าไปในจิตใจของลูกนกตัวผู้ ทำให้มันมีนิสัยอ่อนโยน ใจดี และพูดจาไพเราะ

ส่วนลูกนกตัวเมียที่อยู่กับโจรป่า ก็ได้ยินแต่เสียงด่าทอ เสียงตะโกนโหวกเหวก และคำพูดที่หยาบคายตลอดเวลา ทำให้มันมีนิสัยก้าวร้าว หวาดระแวง และพูดจาไม่สุภาพ “แกมันใคร!” “มานี่เร็ว!” “เอาของมาให้ข้า!”

วันหนึ่ง พระราชาแห่งแคว้นนั้น เสด็จประพาสป่า และหลงทางเข้าไปในป่าลึก จนกระทั่งไปพบกับถ้ำที่ลูกนกตัวผู้อาศัยอยู่ เมื่อพระองค์ทรงได้ยินเสียงนกแขกเต้าที่พูดจาไพเราะ มีมารยาท ก็ทรงประหลาดพระทัยเป็นอย่างยิ่ง “โอ้! เจ้านกแขกเต้าผู้มีวาจาไพเราะ ข้าหลงทางมา ขอเจ้านำทางข้าออกไปจากป่าแห่งนี้ได้หรือไม่” พระราชาตรัสถาม

ลูกนกตัวผู้ก็ตอบรับด้วยความยินดี “ข้าพระพุทธเจ้า ยินดีถวายการรับใช้พะยะค่ะ” มันจึงนำทางพระราชาออกไปยังเส้นทางที่ถูกต้อง

หลังจากนั้นไม่นาน พระราชาได้เสด็จประพาสป่าอีกครั้ง และบังเอิญหลงเข้าไปในที่ซ่อนของเหล่าโจรป่า เมื่อได้ยินเสียงนกแขกเต้าตะโกนเสียงดังและหยาบคาย ก็ทรงตกพระทัย “ใครน่ะ! ส่งเสียงดังเอะอะโวยวาย ทำไมถึงพูดจาหยาบคายเช่นนี้!”

ลูกนกตัวเมียก็ตะโกนตอบกลับมา “แกมันใคร! มาทำอะไรที่นี่! เอาของมาให้ข้าเดี๋ยวนี้!”

พระราชาทรงทราบในทันทีว่า ลูกนกทั้งสองตัวนี้คือพี่น้องที่พลัดพรากกันไป และสภาพแวดล้อมได้หล่อหลอมนิสัยของพวกมันให้แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง

พระราชาทรงมีพระเมตตา จึงรับสั่งให้จับลูกนกทั้งสองตัวมาเลี้ยงดูในวัง และพยายามอบรมสั่งสอนให้พวกมันกลับมาเป็นเหมือนเดิม

ด้วยการอบรมสั่งสอนอย่างถูกวิธี และด้วยความรักความปรารถนาดีของพระราชา ลูกนกทั้งสองตัวจึงค่อยๆ เปลี่ยนแปลงนิสัย จากลูกนกตัวผู้ที่อ่อนโยน และลูกนกตัวเมียที่ก้าวร้าว กลับกลายเป็นนกแขกเต้าผู้มีมารยาทดี พูดจาไพเราะ และเป็นที่รักของทุกคนในวัง

พระราชาทรงใช้ชาดกเรื่องนี้สอนแก่เหล่าข้าราชบริพารว่า “สิ่งแวดล้อมและการคบหาสมาคม ย่อมส่งผลต่อการหล่อหลอมนิสัยของบุคคล หากคบคนดี ย่อมเป็นคนดี หากคบคนพาล ย่อมเป็นคนพาล”