สัญชัยชาดก

สัญชัยชาดก

นานมาแล้ว ในเมืองสาวัตถี พระโพธิสัตว์ทรงเสวยพระชาติเป็น 'สัญชัย' พราหมณ์ผู้มีบุตรชาย 2 คน คือ 'อุตร' และ 'วิสารท' ท่านสัญชัยเป็นผู้ที่ยึดมั่นในพิธีกรรม และการบูชายัญอย่างเคร่งครัด เชื่อว่าการทำเช่นนั้นจะทำให้ตนเองและครอบครัวได้รับความสุขความเจริญ

วันหนึ่ง ท่านสัญชัยมีภารกิจสำคัญ คือต้องนำเครื่องเซ่นสังเวยไปถวายแด่เทพเจ้าบนยอดเขา

“ลูกเอ๋ย” ท่านสัญชัยกล่าวกับบุตรชายทั้งสอง “พ่อจะเดินทางไปบูชาเทพเจ้าบนยอดเขา เจ้าทั้งสองจงอยู่ที่บ้าน จงช่วยกันดูแลบ้านเรือนให้ดี

“อย่าได้ไปยุ่งเกี่ยวกับพวกนักบวชที่นอกรีต หรือพวกที่เที่ยวขอทาน

“จงตั้งใจรักษาศีล และสวดมนต์ภาวนา

“จำไว้ว่า การบูชายัญเท่านั้นที่จะนำพาความเจริญมาให้”

อุตรและวิสารทรับคำสั่งของบิดา

เมื่อท่านสัญชัยออกเดินทางไปแล้ว อุตรและวิสารทก็ใช้ชีวิตตามปกติ

วันหนึ่ง ขณะที่ทั้งสองกำลังเล่นอยู่ใกล้ป่า ก็ได้พบกับนักบวชกลุ่มหนึ่ง นักบวชเหล่านั้นไม่ได้แต่งกายด้วยผ้ากาสาวพัสตร์เหมือนพระ แต่แต่งกายด้วยผ้าสีขาว และมีท่าทีสงบเสงี่ยม

อุตรและวิสารทเข้าไปทักทาย

“ท่านผู้เจริญ” อุตรกล่าว “ท่านมาจากไหน

“ท่านปฏิบัติธรรมอย่างไร

“เหตุใดท่านจึงดูสงบเยือกเย็นนัก”

นักบวชเหล่านั้นยิ้ม

“เรามาจากแดนไกล

“เราปฏิบัติธรรมด้วยการละเว้นจากการเบียดเบียนผู้อื่น

“เราบำเพ็ญเพียรด้วยการรักษาศีล และการเจริญเมตตา

“เราไม่เชื่อในการบูชายัญ หรือการทำร้ายสัตว์

“เราเชื่อว่าความดีที่แท้จริง มาจากการกระทำด้วยจิตใจที่บริสุทธิ์”

อุตรและวิสารทได้ฟังดังนั้น ก็รู้สึกเลื่อมใสในคำสอนของนักบวช

พวกเขาเห็นว่าคำสอนเหล่านั้นตรงกับความรู้สึกภายในใจของตนเอง

ทั้งสองจึงขอรับการบวชเป็นศิษย์ของนักบวชเหล่านั้น

ท่านสัญชัยเดินทางกลับมาถึงบ้าน ก็ไม่พบอุตรและวิสารท

เขาตามหาจนทราบว่าบุตรชายทั้งสองได้ไปบวชกับนักบวชกลุ่มนั้น

ท่านสัญชัยโกรธมาก

“นี่มันอะไรกัน!” ท่านสัญชัยตะโกน “พวกเจ้ากำลังทำให้ข้าขายหน้า

“พวกเจ้าจะละทิ้งการบูชายัญอันศักดิ์สิทธิ์ไปได้อย่างไร

“พวกเจ้ากำลังหลงผิด

“ข้าจะไปลากคอพวกเจ้ากลับมา!”

ท่านสัญชัยรีบรุดไปยังสำนักของนักบวช

เมื่อไปถึง ท่านสัญชัยก็เห็นอุตรและวิสารทกำลังนั่งปฏิบัติธรรมอย่างสงบ

“อุตร! วิสารท!” ท่านสัญชัยร้องเรียก

อุตรและวิสารทหันมามองบิดา

“ลูกรัก” ท่านสัญชัยกล่าว “กลับบ้านกับพ่อ

“การบูชายัญต่างหาก คือหนทางแห่งความสุข

“การทำร้ายสัตว์ก็เพื่อเซ่นสรวงเทพเจ้า

“นี่คือประเพณีที่สืบทอดกันมา”

วิสารทกล่าวตอบบิดาอย่างนุ่มนวล

“ท่านพ่อ

“ท่านสอนให้ข้าพเจ้าทำความดี

“แต่การบูชายัญ การฆ่าสัตว์ มันคือความดีได้อย่างไร

“มันคือการเบียดเบียนผู้อื่น

“การเจริญเมตตา การละเว้นจากการเบียดเบียนผู้อื่นต่างหาก คือความดีที่แท้จริง

“นี่คือคำสอนของพระพุทธเจ้า

“ท่านพ่อ หากท่านได้ลองพิจารณาอย่างถ่องแท้ ท่านจะเห็นว่าความดีที่แท้จริงนั้น ไม่ได้มาจากการประกอบพิธีกรรม

“แต่มาจากการกระทำด้วยจิตใจที่บริสุทธิ์”

อุตรกล่าวเสริม

“ท่านพ่อ

“เราเห็นว่าการบูชายัญนั้น นำมาซึ่งความทุกข์

“การฆ่าสัตว์ ทำให้เราเกิดความบาป

“แต่การเจริญเมตตา การละเว้นจากการเบียดเบียน

“กลับทำให้จิตใจของเราสงบสุข

“เราขอเลือกทางแห่งความสงบสุข

“เราขอเลือกทางแห่งพระพุทธเจ้า”

ท่านสัญชัยได้ฟังคำของบุตรชาย ก็รู้สึกผิดหวัง

แต่เมื่อมองดูใบหน้าอันสงบสุขของบุตรชาย เขาก็เริ่มคิดทบทวน

เขาเห็นว่าบุตรชายของตนเองนั้น ได้พบเจอหนทางแห่งความสุขที่แท้จริง

ท่านสัญชัยจึงยอมรับการตัดสินใจของบุตรชาย

เขาเดินทางกลับบ้านเพียงลำพัง

นับแต่นั้นมา อุตรและวิสารทก็ได้บำเพ็ญเพียรตามคำสอนของพระพุทธเจ้า จนบรรลุธรรมในที่สุด

พระโพธิสัตว์ (สัญชัย) ได้แสดงให้เห็นว่า แม้ตนเองจะยึดมั่นในความเชื่อดั้งเดิม แต่ก็พร้อมที่จะยอมรับความจริง และเปิดใจรับฟังเหตุผล