อัคคิทัตตชาดก (อีกครั้ง)

อัคคิทัตตชาดก (อีกครั้ง)

นานมาแล้ว ในสมัยที่พระโพธิสัตว์ทรงอุบัติเป็นท้าวสักกะเทวราช ณ สวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ครั้งนั้น มีพระโพธิสัตว์อีกองค์หนึ่ง ทรงระลึกชาติได้ถึงอดีตชาติอันยาวนาน และได้ทรงเล่าเรื่องราวแห่งการบำเพ็ญบารมีอันยิ่งใหญ่ให้แก่หมู่เทวดาฟัง เรื่องราวของอัคคิทัตตชาดกนี้ เป็นอีกหนึ่งในนับร้อยนับพันเรื่องราวแห่งการเสียสละ การไม่ยึดติดในตัวตน และความเมตตาอันไร้ประมาณ

ในชาติที่พระโพธิสัตว์ทรงระลึกถึงนั้น พระองค์ทรงอุบัติเป็น พราหมณ์หนุ่ม ผู้มีรูปโฉมงดงาม ผิวพรรณผ่องใสราวกับทองคำ ชื่อว่า อัคคิทัตตะ เขาอาศัยอยู่ในหมู่บ้านอันอุดมสมบูรณ์ ห่างไกลจากเมืองหลวงพอสมควร ชีวิตของเขาส่วนใหญ่หมดไปกับการศึกษาเล่าเรียนตำราพระเวท และการประกอบพิธีบูชายัญตามประเพณีโบราณ เขาเป็นพราหมณ์ผู้เคร่งครัดในศีลธรรมและวัตรปฏิบัติ เป็นที่เคารพนับถือของชาวบ้านในละแวกนั้น

วันหนึ่ง ขณะที่อัคคิทัตตะกำลังนั่งเจริญสมาธิอยู่ในอาศรมอันเงียบสงบ ทันใดนั้นเอง เขาก็ได้ยินเสียงร้องขอความช่วยเหลือดังแว่วมาแต่ไกล เสียงนั้นเต็มไปด้วยความหวาดกลัวและสิ้นหวัง อัคคิทัตตะลุกขึ้นยืน ชะโงกหน้ามองออกไปนอกอาศรม ภาพที่ปรากฏแก่สายตาทำให้หัวใจของเขาบีบรัดอย่างรุนแรง

"นั่นอะไรกัน!" อัคคิทัตตะอุทานด้วยความตกตะลึง

เบื้องหน้าของเขา ห่างออกไปไม่ไกลนัก มีชายผู้หนึ่งกำลังวิ่งหนีเอาชีวิตรอดจากสัตว์ร้ายอันน่ากลัว นั่นคือ เสือร้าย ตัวมหึ้ม ขนสีดำสนิท ดวงตาแดงฉาน กำลังไล่ตามชายผู้นั้นมาติดๆ ชายผู้นั้นมีสภาพเนื้อตัวมอมแมม สวมใส่เสื้อผ้าขาดวิ่น กำลังวิ่งโซซัดโซเซด้วยความอ่อนเพลีย

อัคคิทัตตะไม่รอช้า เขารีบวิ่งออกไปจากอาศรม มุ่งหน้าไปยังทิศทางที่เสียงร้องดังมา เขาเห็นเสือร้ายกำลังจะตะครุบชายผู้นั้น ความคิดที่จะเข้าไปช่วยเหลือเกิดขึ้นอย่างฉับพลันในใจ แม้จะรู้ดีว่ามันอันตรายเพียงใด

"หยุดนะ เจ้าเสือร้าย!" อัคคิทัตตะตะโกนสุดเสียง พลางชูไม้เท้าที่ใช้ในการประกอบพิธี

เสือร้ายหันมามองอัคคิทัตตะด้วยดวงตาอำมหิต มันคำรามกึกก้อง และก้าวเข้ามาใกล้อัคคิทัตตะมากขึ้น ชายผู้วิ่งหนีก็ฉวยโอกาสนั้น รีบวิ่งเข้าไปหลบหลังอัคคิทัตตะ

"ท่านผู้มีเกียรติ ได้โปรดช่วยข้าด้วย!" ชายผู้นั้นร้องขอ พลางกอดแขนอัคคิทัตตะไว้แน่น

อัคคิทัตตะสัมผัสได้ถึงความหวาดกลัวของชายผู้นั้น เขาบีบแขนชายผู้นั้นเบาๆ เพื่อปลอบประโลม เขาหันไปเผชิญหน้ากับเสือร้ายอีกครั้ง

"เจ้าต้องการอะไร ข้าจะให้เจ้าทุกอย่าง ปล่อยชายผู้นี้ไปเถอะ" อัคคิทัตตะกล่าว

เสือร้ายหัวเราะในลำคอ เสียงแหบพร่า มันจ้องมองมาที่อัคคิทัตตะอย่างพิจารณา

"เจ้าเป็นใคร กล้าดีถึงเพียงนี้ มาขวางทางข้า!" เสือร้ายกล่าว

"ข้าคืออัคคิทัตตะ พราหมณ์ผู้หนึ่ง ข้าไม่สามารถทนเห็นผู้บริสุทธิ์ตกอยู่ในอันตรายได้"

"ฮ่าฮ่าฮ่า! พราหมณ์ผู้ใจดี ช่างน่าขัน! ข้าหิวโซมาหลายวันแล้ว ข้าต้องการเนื้อ เจ้าจะให้ข้าด้วยอะไรเล่า? สิ่งที่ข้าต้องการคือชีวิตของเจ้านั่นแหละ!"

คำพูดของเสือร้ายทำเอาชายผู้วิ่งหนีหน้าซีดเผือด เขามองอัคคิทัตตะด้วยสายตาที่เต็มไปด้วยความละอาย

"ท่านอย่าทำเช่นนั้นเลย ท่านพราหมณ์! ปล่อยให้ข้าตายไปเถอะ ท่านอย่าได้เอาชีวิตของท่านมาเสี่ยงเพื่อข้าเลย!"

แต่อัคคิทัตตะไม่สนใจ เขาเห็นความหวาดกลัวสุดขีดในสายตาของชายผู้นั้น เขาเข้าใจดีว่าความตายนั้นน่ากลัวเพียงใด

"อย่าพูดเช่นนั้นเลย ท่านผู้นั้น ชีวิตของมนุษย์ทุกคนมีค่าเท่าเทียมกัน ข้าจะหาทางช่วยท่านเอง" อัคคิทัตตะกล่าวอย่างมั่นคง

เสือร้ายยิ้มเยาะ

"ดี! ถ้าเช่นนั้น จงให้สิ่งที่ข้าต้องการ! ข้าต้องการเจ้า! จงมอบตัวของเจ้าให้ข้า แล้วข้าจะปล่อยชายผู้นี้ไป!"

หัวใจของอัคคิทัตตะเต้นแรง แต่เขาก็ยังคงยืนหยัด

"ตกลง! ข้ายอมมอบกายให้เจ้า! แต่มีเงื่อนไข! เจ้าต้องสัญญากับข้าว่า เจ้าจะไม่ทำร้ายชายผู้นี้อีกต่อไป! และเจ้าจะต้องกินข้าให้หมดในคราวเดียว!"

เสือร้ายหัวเราะอย่างบ้าคลั่ง

"แน่นอน! ข้าตกลง! นี่เป็นข้อตกลงที่ดีที่สุดที่ข้าเคยได้รับมา!"

อัคคิทัตตะค่อยๆ เดินเข้าไปหาเสือร้ายอย่างช้าๆ ชายผู้วิ่งหนีมองตามด้วยความเสียใจอย่างสุดซึ้ง

"ท่านพราหมณ์... ข้า... ข้าไม่รู้จะกล่าวคำใด..." เสียงของชายผู้นั้นสั่นเครือ

อัคคิทัตตะหันไปมองชายผู้นั้น และยิ้มให้

"อย่าเสียใจเลย ท่านผู้นั้น จงไปเสียเถิด ชีวิตของท่านมีค่า จงใช้ชีวิตที่เหลืออยู่ให้ดีที่สุด"

เมื่ออัคคิทัตตะยืนอยู่เบื้องหน้าเสือร้ายแล้ว เขาก็หลับตาลง รำพึงถึงพระรัตนตรัย และตั้งจิตอธิษฐาน

"ขอผลบุญจากการเสียสละครั้งนี้ จงเป็นปัจจัยให้ข้าได้บรรลุพระนิพพานในภายภาคหน้า"

เสือร้ายพุ่งเข้าใส่ร่างของอัคคิทัตตะอย่างรวดเร็ว มันขย้ำเข้าที่เนื้อของเขาจนขาดวิ่น ท่ามกลางความเจ็บปวดแสนสาหัส แต่อัคคิทัตตะก็ไม่ส่งเสียงร้องโหยหวน เขายอมรับชะตากรรมด้วยจิตอันสงบ

ชายผู้วิ่งหนีมองดูภาพอันน่าสลดใจนั้นอย่างไม่อาจทนได้ เขาหันหลังวิ่งหนีไปอย่างรวดเร็ว พร้อมกับความรู้สึกผิดบาปที่เกาะกินหัวใจ

เสือร้ายได้กินเนื้อของอัคคิทัตตะจนหมดสิ้น และด้วยความอิ่มหนำสำราญ มันก็เดินจากไป

เมื่อท้าวสักกะเทวราชทรงระลึกถึงเหตุการณ์ในอดีตชาตินี้ พระองค์ทรงเล่าต่อไปว่า

"เหล่าเทวดาทั้งหลาย การกระทำของอัคคิทัตตะในครั้งนั้น เป็นการเสียสละอันยิ่งใหญ่ เป็นการสละชีวิตเพื่อรักษาชีวิตของผู้อื่น เป็นการแสดงถึงความไม่ยึดติดในตัวตนอันเป็นที่รักยิ่ง"

"ชายผู้ที่ได้รับการช่วยเหลือในครั้งนั้น มิใช่ใครอื่น แต่คือ พระเทวทัตต์ ในชาติปัจจุบันนี้นั่นเอง"

เหล่าเทวดาต่างพากันประหลาดใจ และซาบซึ้งในพระมหากรุณาธิคุณของพระโพธิสัตว์

"ส่วนเสือร้ายตัวนั้น ก็คือ พระพุทธองค์ ในอดีตชาติ ที่ได้เสวยพระชาติเป็นเสือ เพื่อให้พระโพธิสัตว์ได้บำเพ็ญบารมี"

ท้าวสักกะทรงกล่าวสรุป

"การกระทำของพระพุทธองค์ในครั้งนั้น มิใช่การเบียดเบียน แต่เป็นการเปิดโอกาสให้พระโพธิสัตว์ได้ฝึกฝนการเสียสละอันสูงสุด เพื่อจะได้บรรลุพระสัมมาสัมโพธิญาณในกาลต่อไป"

"ดังนั้น การที่พระเทวทัตต์ได้เบียดเบียนพระพุทธองค์ในชาตินี้ ก็เปรียบเสมือนบุรุษที่ได้รับความช่วยเหลือจากท่านผู้เสียสละ แต่กลับไม่สำนึกบุญคุณ และยังคิดเบียดเบียนตอบแทน"

เหล่าเทวดาต่างน้อมรับฟังด้วยความเคารพ และเข้าใจถึงความซับซ้อนของกรรมและการเวียนว่ายตายเกิด

เรื่องราวของอัคคิทัตตชาดกนี้ แสดงให้เห็นถึงการบำเพ็ญบารมีอันยิ่งใหญ่ของพระโพธิสัตว์ ที่ทรงยอมสละแม้กระทั่งชีวิตของตนเอง เพื่อช่วยเหลือผู้อื่น เป็นเครื่องเตือนใจให้เราทุกคนตระหนักถึงคุณค่าของการให้ การเสียสละ และความเมตตา

คติธรรม

การเสียสละชีวิตเพื่อรักษาชีวิตผู้อื่น เป็นยอดแห่งทานบารมี และเป็นการแสดงความไม่ยึดติดในตัวตนอันสูงสุด.

บุคคลที่ได้รับความช่วยเหลือ ควรระลึกถึงบุญคุณ และไม่คิดเบียดเบียนตอบแทน.

บารมีที่บำเพ็ญ

ทานบารมี

ขันติบารมี

เมตตาบารมี